Santa Domingo
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Santo Domingo (rasmiy nomi Santo Domingo de Guzmán) — Dominikana Respublikasining poytaxti, mamlakatning madaniy va iqtisodiy markazi. Şahar 1936–1961-yillarda Syudad-Truxilo deb atalgan.
Tarixi
13Şaharning asos solingan sanasi manbalarda turliça berilgan. Özbekça Vikipediyada şahar Xristofor Kolumbning ukasi Bartolomeo Kolumb tomonidan qurila boşlagani va Yangi Izabella deb nomlangani aytiladi. Rus tilidagi Vikipediya 1496-yil va 1498-yil 5-avgust sanalarini keltiradi, inglizça Vikipediya esa 1496-yilda asos solingan deydi, 1498-yil 5-avgustni rasmiy sana sifatida körsatadi. Nomi Avliyo Dominik şarafiga Santo Domingo deb özgartirilgan; rus manbasida nom «yakşanba kuni» ma'nosidagi domingo sözi bilan ham boğlanadi. Inglizça manbaga köra, nom 1495-yilda berilgan.
Inglizça Vikipediyaga köra, 1502-yil iyunda şahar kuçli dovuldan vayron bölgaç, gubernator Nikolas de Ovando uni Ozama daryosining narigi tomonida qayta qurdirgan. Şahar Yangi dunyodagi birinçi ispan mustamlaka hukumati örni bölgan. 1586-yilda Frensis Dreyk şaharni egallab, tovon undirgan.
1795-yilda şahar Fransiyaga berilgan, keyin bir neça marta qöldan-qölga ötgan. 1821-yilda Xose Nunes de Kaseres Ispaniya hokimiyatini ağdarib, mustaqil davlat e'lon qilgan, ammo bir neça hafta ötib hudud Gaiti tomonidan qöşib olingan. 1844-yildan Santo Domingo Dominikana Respublikasining poytaxti. AQSH qöşinlari şaharni 1916–1924-yillarda egallab turgan; inglizça manbada 1965-yilda ikkinçi AQSH bosqini ham qayd etilgan. 1930-yilda kuçli dovul şaharni vayron qilgan. Truxilo öldirilgaç (1961), şaharga avvalgi nomi qaytarilgan.
Geografiyasi
13Şahar Gaiti (Ispanyola) orolining janubiy qismida, Karib dengizi sohilidagi tekislikda, Ozama daryosi quyilişida joylaşgan. Daryo şaharni şarqiy va ğarbiy qismlarga ajratadi. Iqlimi nam tropik; yomğirli mavsum may–noyabrda. Yillik yoğin rus manbasida taxminan 1460 mm, inglizçada 1445 mm, özbekçada 1500 mm deb berilgan. Şahar dovullarga moyil: 1998-yil sentabrida Jorj dovuli katta zarar yetkazgan.
Aholisi
13Inglizça manbaga köra, 2022-yilda şahar markazida 1 029 110 kişi, Katta Santo Domingo aglomeratsiyasida 4 274 651 kişi yaşagan. Rus manbasida aholi 5 mln dan ortiq, yana taxminan 3 mln hisobga olinmagan aholi deyiladi. Aholining aksari mulatlar, rasmiy til — ispan tili, aholining köpçiligi katoliklar.
Iqtisodiyoti
13Santo Domingo mamlakatning asosiy porti va sanoat markazi bölib, sanoat korxonalarining katta qismi şu yerda joylaşgan. Oziq-ovqat, töqimaçilik, kön-poyabzal, yoğoçsozlik va sement sanoati mavjud. Xalqaro aeroport bor, şahar kurort va turizm markazi hamdir. 2008-yil 27-fevralda metroning birinçi liniyasi oçilgan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Şaharning Mustamlaka zonasi 1990-yildan YUNESKO Jahon merosi röyxatida. Bu yerda Santa-Mariya-la-Menor sobori, Ozama qal'asi, Alkasar de Kolon qasri va boşqa 16-asr inşootlari saqlangan. 1992-yilda Kolumb mayogi qurilgan va Kolumb qoldiqlari şu yerga joylaştirilgan.
Rus manbasiga köra, 1538-yilda oçilgan Santo Domingo universiteti Amerikadagi eng qadimgi universitet hisoblanadi. Şaharda Tabiiy tarix muzeyi, Zamonaviy san'at muzeyi, Nafis san'at milliy galereyasi, konservatoriya va teatr bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Santa Domingo // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/448 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASanta Domingo. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/448
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/448
Raqamlarda
Aholi soni · 2025-yil
2,2 mln kişi
+95,1 %2021-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q34820wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q786wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.