Lobamba
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Lobamba — Esvatinining tarixiy poytaxti, parlament va qirollik qarorgohi joylaşgan aholi punkti. U mamlakatning ikki yirik şahri — Mbabane va Manzini oraliğida joylaşgan.
Tarixi
13Lobamba deb ikki hudud atalgan. Ulardan biri 1750-yilda mamlakat janubida taşkil etilgan va hozir Eski Lobamba deb ataladi. Uşbu maqolada Sobxuza II tomonidan mamlakatning şimoli-ğarbiy qismida barpo etilgan aholi punkti haqida söz boradi.
1903-yilda Angliya-Buer uruşlaridan keyin Britaniya hukumati Esvatini ustidan nazoratni qölga kiritdi; öşa paytda mamlakatni regent boşqargan. 1921-yilda Sobxuza II qirol sifatida taxtga ötirdi, mamlakat esa hamon Britaniya nazorati ostida edi. Esvatini 1968-yil 6-sentabrda mustaqillikka erişdi; buni Lobambadagi çorva hovlisida şahzoda Mahosini e'lon qildi. U mamlakatning birinçi boş vaziri va Sobxuza I ning evarasi edi. Mustaqillik bilan Esvatini Afrika birligi taşkiloti, Britaniya Hamdöstligi va Birlaşgan Millatlar Taşkilotining töla huquqli a'zosiga aylandi. Sobxuza II davrida mamlakat konstitutsiyaviy monarxiyaga aylandi; qirol Lobambadagi qirollik qarorgohida (kraalda) yaşagan.
Geografiyasi
13Lobamba mamlakatning ğarbiy qismida, Hohho okrugida, örmonli Ezulvini vodiysida (“Jannat vodiysi”) joylaşgan. U Mbabanedan 16 km uzoqlikda. Eng yaqin daryo — Lusuşvana. Iqlimi subtropik: yozi nam, qişi quruq.
Aholisi
131997-yilda aholisi 3625 kişi, 2006-yilda 11 000 kişi bölgan. Mamlakat böyiça aholining 84,3 foizi svazi, 9,9 foizi zulu, 2,5 foizi tsonga, 1,6 foizi hindlar, 1,7 foizi boşqalardir. Rasmiy tillar — svati va ingliz tillari.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Lobamba — qonun çiqaruvçi hokimiyat örni: bu yerda Esvatini parlamenti (Senat va Vakillar palatasi) joylaşgan. Embo davlat saroyini inglizlar Sobxuza II va uning oilasi uçun qurgan; u taşrif uçun oçiq emas. Qirol Msvati III Lozitxa saroyida yaşaydi, Umxlanga va Inkvala marosimlari paytida esa Ludzidzini qirollik qarorgohiga keladi.
Boşqa joylar:
- Milliy muzey (1972-yilda qurilgan, parlament yonida);
- Somxolo milliy stadioni;
- Qirol Sobxuza II yodgorlik boği, unda qirolning maqbarasi bor;
- Mlilvane yovvoyi tabiat qöriqxonasi (şahar yaqinida);
- Malkerns vodiysi hunarmandçilik markazi (7 km janubda);
- Mantenga şarşirasi va an'anaviy madaniy qişloq.
Har yili avgust–sentabrda onaqiroliça şarafiga Qamiş raqsi (Umxlanga), dekabr–yanvarda qirol şarafiga Inkvala marosimi ötkaziladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Lobamba // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/457 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APALobamba. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/457
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/457
Raqamlarda
Aholi soni · 2025-yil
115 ming kişi
+1 875,6 %2003-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q101418wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q1050wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.