Konakri
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Konakri — Gvineyaning poytaxti va eng yirik şahri, Atlantika okeani sohilidagi port. Şahar mamlakatning iqtisodiy, ma'muriy va madaniy markazi hisoblanadi.
Tarixi
13Konakri dastlab Tombo orolida paydo bölgan, keyinroq Kalum yarim oroliga kengaygan. Özbekça Vikipediyaga köra, şahar 1884-yilda susular qişloği örnida vujudga kelgan; rus Vikipediyasida asos solingan yil 1884, 1885 yoki 1887 deb turliça körsatilgan, ingliz Vikipediyasida esa şahar Britaniya orolni Fransiyaga topşirgaç (1887) asos solingan deyiladi. 1880-yillarda orolda 500 kişidan kam aholi yaşagan. Nomi susu tilidagi «narigi qirğoq» ma'nosidagi sözdan kelib çiqqan deyiladi.
Şahar Fransiya Gvineyasining ma'muriy markazi bölgan: özbekça va rusça maqolalarda bu 1890-yillardan (özbekça manbada 1895-yildan 1958-yilgaça), inglizça maqolada esa 1904-yildan deyiladi. 1958-yilda mustaqillik e'lon qilingaç, Konakri Gvineya Respublikasining poytaxti böldi. Mustaqillikdan keyingi yillarda aholi tez ösdi: ingliz Vikipediyasiga köra, 1958-yildagi 50 mingdan 1980-yilda 600 minggaça.
1970-yilda Portugaliya qöşinlari Gvineya-Bisau mustaqillik harakatiga qarşi amaliyot doirasida şaharga bir kunlik hujum qildi; ular Portugaliya harbiy asirlarini ozod qildi, lekin hukumatni ağdara olmadi. 2009-yil 28-sentyabrda şaharda norozilik namoyişçilariga öt oçildi; inson huquqlari guruhlariga köra, 157 kişi halok böldi.
Geografiyasi
13Şahar Kalum yarim oroli va damba orqali materik bilan boğlangan Tombo orolida joylaşgan. Rusça manbaga köra, damba 1891-yilda qurilgan. Yarim orol uzunligi 36 km. Iqlimi nam va quruq mavsumli; quruq mavsum dekabrdan aprelgaça davom etadi. Yillik yoğin miqdori manbalarda turliça: özbekça maqolada örtaça 4300 mm, rusça va inglizça maqolalarda taxminan 3800 mm.
Ma'muriy jihatdan şahar beşta kommunaga (Kalum, Diksin, Matam, Ratoma, Matoto) bölingan; ingliz Vikipediyasiga köra, 2025-yilgi röyxatga olişga kelib kommunalar soni oşib, ularning soni 13 ga yetgan.
Aholisi
13Aholi soni manbalarda turli yillar böyiça berilgan: 1997-yilda 1 558 ming (özbekça maqola), 1996-yilgi röyxatga olişda 1 092 936 va 2012-yilda 2 164 182 kişi (rusça maqola). Ingliz Vikipediyasiga köra, 2025-yilgi röyxatga olişda aholi 3 407 327 kişi bölgan, bu mamlakat aholisining taxminan beşdan biriga teng.
Iqtisodiyoti
13Konakri — Gvineyaning asosiy iqtisodiy markazi, mamlakat işlab çiqaruvçi sanoatining katta qismi şu yerda joylaşgan. Oziq-ovqat, quriliş materiallari, kimyo, töqimaçilik, metallsozlik, sement va poligrafiya korxonalari bor. Dengiz porti orqali boksit, banan va boşqa mahsulotlar çetga çiqariladi. Şahar temir yöl markazi hisoblanadi (ingliz manbasida Kankanga boradigan temir yöl hozir yopilgan deyiladi), xalqaro aeroporti bor. Şahar atrofida sabzavotçilik rivojlangan.
2002-yildan beri elektr va suv uzilişlari aholi uçun muammo bölib kelgan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Şaharda Milliy muzey, Milliy kutubxona, Milliy arxiv, Xalqlar saroyi, Prezident saroyi va Konakri botanika boği bor. Gvineyadagi yirik masjidlardan biri — Katta masjid ham şu yerda. Rusça manbaga köra, Milliy stadion (25 ming örin) va Ilmiy markaz qurilişida Sovet Ittifoqi qatnaşgan. Madina — yirik bozor. Ta'lim muassasalari orasida Jamol Abdel Nosir nomidagi universitet (avvalgi Politexnika instituti) va Kofi Annan universiteti bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Konakri // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/488 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKonakri. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/488
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/488
Raqamlarda
Aholi soni · 2014-yil
1,7 mln kişi
−22,8 %2009-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q3733wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q1006wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.