Praya
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Praya (portugalça: Praia — «sohil, plyaj») — Kabo-Verde poytaxti va eng yirik şahri. U Atlantika okeanidagi Santyagu orolining janubiy sohilida joylaşgan port bölib, mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi hisoblanadi.
Tarixi
13Santyagu orolini 1460-yilda Antoniu da Noli kaşf etgan. Orolning dastlabki aholi punkti Ribeyra-Grandi (hozirgi Sidadi-Velya) bölgan. Praya haqida dastlabki eslatma manbalarda turliça berilgan: rus tilidagi Vikipediyada u 1516-yilda mustamlaka yilnomalarida baliqçilar qişloği sifatida tilga olingani aytiladi, ingliz tilidagi Vikipediyada esa Praya-di-Santa-Mariya qişloği taxminan 1615-yilda birinçi marta tilga olingan deyiladi. Özbek tilidagi Vikipediyada şaharga 15-asr oxirlarida asos solingani yoziladi.
Şahar qoyali platoda joylaşgani uçun qaroqçilar hujumidan yaxşiroq himoyalangan edi. 1585-yilda Frensis Dreyk, 1712-yilda Jak Kassar orollarga hujum qilgan. 1770-yilda ma'muriy markaz Prayaga köçirilgan. 1781-yil aprelida Porto-Praya böyida Buyuk Britaniya va Fransiya eskadralari örtasida jang bölgan; Portugaliya betaraf qolgan. 1832-yil 16-yanvarda «Bigl» kemasi Çarlz Darvin bilan şu yerga kelgan. 1858-yilda Praya rasman şahar maqomini olgan; 1920-yillar boşida aholisi taxminan 21 ming kişi edi. 1975-yil iyulida Kabo-Verde mustaqillikka erişgaç, Praya mustaqil davlat poytaxtiga aylandi va aholisi tez ösdi.
Geografiyasi
13Şahar bir neça plato (açada) va ularni örab turgan vodiylardan iborat. Markaziy plato Plato deb ataladi; boşqa hududlar qatoriga Aşada-di-Santu-Antoniu, Fazenda, Varzeya kiradi. Mustaqillikdan keyin qurilgan hududlar tartibsizroq şakllangan. Iqlimi çöl iqlimi: yoğingarçilik asosan avgust, sentabr va oktyabrda yoğadi, yiliga örtaça taxminan 210 mm. Örtaça eng yuqori harorat 27 °C, eng past 22 °C.
Aholisi
132021-yilgi röyxatga olişga köra Prayada 141 219 kişi yaşagan. Ingliz tilidagi Vikipediyada 2017-yil iyuliga baho 159 050 kişi, 2015-yilga baho 151 436 kişi deb berilgan. Aholining taxminan 80 foizi katoliklar. Rasmiy til — portugal tili, köpçilik kundalik hayotda kabuverdiyanudan foydalanadi.
Iqtisodiyoti
13Iqtisodiyotning asosi xizmat körsatiş sohasi, davlat sektori, savdo va turizm. Baliq va dengiz mahsulotlarini qayta işlaş, tikuvçilik, mebel, quriliş materiallari, keramika buyumlari işlab çiqariladi. Port orqali apelsin, şakar va kofe çetga çiqariladi. Şahar xalqaro aeroport va portga ega; jamoat transportini SolAtlântico kompaniyasining 12 avtobus yönalişi ta'minlaydi.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Şaharda Etnografiya muzeyi (1997-yilda taşkil etilgan), Albukerke maydoni, Prezident saroyi (19-asr oxiri) va Diogu Gomeş haykali bor. Şahar markazi 2016-yildan beri YuNESKO Butunjahon merosi röyxatiga kiritiş uçun taxminiy röyxatda turadi. 10 km ğarbda Sidadi-Velya joylaşgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Praya // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/512 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAPraya. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/512
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/512
Raqamlarda
Aholi soni · 2017-yil
159 ming kişi
+5,1 %2015-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q3751wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q1011wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.