Bogota
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Bogota (Santa-Fe-de-Bogota) — Kolumbiya poytaxti va eng katta şahri. U alohida ma'muriy birlik — poytaxt okrugini taşkil qiladi va Kundinamarka departamenti ma'muriy markazi hisoblanadi.
Tarixi
13Bogotaga 1538-yilda ispanlar asos solgan. Rus Vikipediyasiga köra, şahar çibça hindulari tsivilizatsiyasi markazida, 6-avgustda tttaşkil etilgan; ingliz Vikipediyasida asosçi sifatida konkistador Gonsalo Himenes de Kesada körsatilgan va şahar 1538-yil 6-avgustda “Nuestra Señora de la Esperanza” nomi bilan barpo etilgani, rasmiy asos soliş esa 1539-yil 27-aprelda bölgani aytiladi. Şahar nomi çibça tilidagi Bakata (Muyquytá) nomiga borib taqaladi; 1540-yilda Santafé nomini olgan.
Uzbek Vikipediyasi ma'lumotiga köra, 1598-yildan Bogota ispan generalkapitanligining, 1739-yildan Yangi Granada vitse-qirolligining poytaxti bölgan. Ingliz manbasida vitse-qirollik poytaxti bölgan yil 1717 deb körsatilgan. 1819-yilda şahar ispanlardan ozod qilinib, Buyuk Kolumbiya poytaxtiga aylangan. 1831-yildan Yangi Granadaning, 1863-yildan Kolumbiya Respublikasining poytaxti. 1948-yilda Xorxe Gaytan öldirilgaç, şaharda qurolli qözğolon bölib, markaziy qism vayron qilingan; rus manbasiga köra, janglarda taxminan 2000 kişi halok bölgan.
Geografiyasi
13Şahar Şarqiy Kordilyera toğlarining ğarbiy yon bağridagi soylikda joylaşgan. Balandligi manbalarda har xil: 2500 m (uzbek), 2610 m va 2600 m dan ortiq (rus), örtaça 2640 m (ingliz). Maydoni ham turliça berilgan: 1775 km² (rus) va 1587 km² (ingliz). Ekvatorga yaqin bölsa-da, balandlik tufayli iqlim yil böyi salqin: rus manbasiga köra kunduzi harorat 17–21 °C, keçasi 9–12 °C. Şahar zilzilalarga moyil.
Aholisi
13Uzbek Vikipediyasiga köra, aholisi 6 mln.dan ortiq (1997, şahar atrofi bilan). Rus Vikipediyasida 2019-yil ma'lumotiga köra 7 980 001 kişi, aglomeratsiyada 8,7 mln (2011) körsatilgan. Aholining köpçiligini metislar taşkil etadi. Imonlilarning aksariyati Rim-katolik çerkoviga mansub.
Iqtisodiyoti
13Bogota mamlakatning iqtisodiy, siyosiy, madaniy va savdo markazi. Oziq-ovqat, töqimaçilik, poyabzal, tikuvçilik, elektrotexnika, poligrafiya, maşinasozlik, farmatsevtika va kimyo sanoati korxonalari bor. Şahar yaqinida rezina şinalar va soda işlab çiqariladi, zumrad olinadi. Şahar mamlakat yalpi içki mahsulotining taxminan çorak qismini beradi (ingliz manbasida 24,7%). Xalqaro Eldorado aeroporti bor; ommaviy transportning asosiy turi — TransMilenio metrobus tizimi.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Mustamlaka davri va undan keyin qurilgan me'moriy yodgorliklardan Katta sobor (1823), San-Fransisko sobori (1569—1622) va Milliy kapitoliy binosi (1847—1926) saqlangan. Şaharda Kolumbiya milliy universiteti, Kolumbiya akademiyasi, Milliy muzey, Milliy arxeologiya va etnografiya muzeyi, mustamlaka davri san'ati muzeyi, Milliy kutubxona va astronomiya rasadxonasi bor. Oltin muzeyida indeyslarning qadimgi oltin buyumlari saqlanadi; rus manbasiga köra, bu Kolumbiygaça davrdagi oltin buyumlarning dunyodagi eng yirik töplami. Şuningdek, Botero muzeyi, botanika boği va har ikki yilda ötadigan Iberoamerika teatr festivali mavjud.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Bogota // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/519 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABogota. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/519
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/519
Raqamlarda
Aholi soni · 2024-yil
8 mln kişi
+3,8 %2020-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q2841wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q739wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.