Ngerulmud

Ngerulmud — Tinç okeanidagi orol davlati Palauning hukumat joylaşgan poytaxti. U 2006-yil 7-oktyabrdan Koror örnida poytaxt vazifasini bajaradi.

Palauning avvalgi poytaxti Koror şahrida edi. 1979-yilda tasdiqlangan konstitutsiyada Milliy kongress konstitutsiya kuçga kirgandan söng ön yil içida Babeldaob orolida doimiy poytaxt barpo etişni belgilagan. Yangi poytaxtni rejalaştiriş 1986-yilda boşlandi: Kapitoliy majmuasini quriş şartnomasi Gavayidagi Architects Hawaii Ltd. kompaniyasiga topşirildi. Bu kompaniya ilgari Mikroneziya Federativ Ştatlari poytaxti Palikirdagi Kapitoliy majmuasini loyihalagan edi. Palauda muhandis va me'morlar yetişmagani, quriliş materiallarining katta qismi esa çetdan olib kelinişi kerakligi sababli iş sekin ketdi.

Iş 2000-yillarning boşigaça davom ettirilmadi. Şu paytda Palau Tayvandan 20 million AQSH dollari miqdorida qarz oldi; bu ikki davlat munosabatlarini mustahkamlaş va Palauning Tayvanni diplomatik tan olişini ta'minlaş sa'y-harakatlarining bir qismi edi. Qonun çiqaruvçi organ (Olbiil era Kelulau), sud va ijroiya hokimiyati uçun alohida binolardan iborat, markaziy maydon orqali tutaştirilgan, qiymati 45 million dollardan oşgan majmua 2006-yil 7-oktyabrda rasman oçildi; tantanada 5000 dan ortiq kişi qatnaşdi. Hukumat xodimlari tez orada idoralarini Kororddan Ngerulmudga köçirdi.

2013-yilda The Wall Street Journal Kapitoliy binosi «mahalliy iqlimga mos kelmasligi» va Palauni qarzga botirganini, şamollatiş tizimidagi nosozlik tufayli binoda moğor paydo bölganini yozdi. 2013-yil aprelida xarajatlarni qisqartiriş çoralari doirasida Ngerulmud poçta bölimi butunlay yopildi. U 2011-yil dekabrida kongress qarori bilan oçilgan va mamlakatdagi ikki bölimdan biri edi (ikkinçisi Kororda). 16 oylik faoliyatda xarajatlar 30 000 dollardan oşgan, asosan markalardan tuşgan daromad esa 2000 dollardan kam bölgan. Ngerulmud Palauda öz poçta indeksiga (96939) ega yagona aholi punkti; mamlakatning qolgan qismida 96940 indeksi işlatiladi.

2014-yil iyulida Ngerulmudda Tinç okeani orollari forumining 45-yiğilişi rasman oçildi, biroq tadbirlarning aksariyati Kororda ötkazildi. 2016-yil fevralida Mikroneziya prezidentlarining 16-sammiti şu yerda bölib ötdi; unda Palau, Marşall orollari va Mikroneziya Federativ Ştatlari prezidentlari qatnaşdi.

Ngerulmud Babeldaob — mamlakatning eng katta orolida, Melekeok ştatida joylaşgan. U avvalgi poytaxt Kororning şimoli-şarqida taxminan 20 km, Melekeok qişloğidan esa 2 km şimoli-ğarbda. Rus tilidagi Vikipediyada u Palauning eng şimoliy şahri deyilgan va Palau xalqaro aeroporti undan 25 km uzoqlikda ekani qayd etilgan.

Ngerulmud uçun aholi statistikasi alohida yuritilmaydi: uning aniq çegaralari yöq va u faqat hukumat binolaridan iborat. Doimiy aholisi yöqligi sababli u suveren davlatlar poytaxtlari içida eng kam aholilisi hisoblanadi. 2020-yilgi milliy aholi röyxatida Ngerulmud joylaşgan Melekeok ştati aholisi 318 kişini taşkil etgan.

Nomi palau tilidagi «bijğitilgan farişta baliq joyi» degan ma'noni anglatuvçi iboradan olingan; bu joydagi okeanga qaragan tepalikka işora qiladi. Oxirgi böğin mud — Centropyge tibicen baliqning palauça nomi. Mahalliy an'anaga köra, ilgari ayollar tepalikda xudolarga bijğitilgan farişta baliq taqdim etiş uçun yiğilgan.