Tunis
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Tunis — Tunisning poytaxti va eng yirik şahri, Tunis viloyatining ma'muriy markazi. U mamlakatning siyosiy, ma'muriy, iqtisodiy va madaniy hayotida asosiy örin tutadi.
Tarixi
13Uzbekça Vikipediyaga köra, Tunis Karfagen şahrining yöldoş şahri sifatida eramizdan avval bunyod etilgan. Inglizça manbada bu hudud dastlab berberlar aholi punkti bölgani va yaqinida aholi punktlari mil. av. 4-asrdan ma'lum ekani aytiladi. Rim davrida şahar Karfagen bilan birga mil. av. 146-yilda, Uçinçi Pun uruşida vayron qilingan va keyinroq tiklangan.
Arab manbalariga köra, 698-yilda arablar şaharni qayta qurdi va Zaytuna masjidi asos solindi. 902–909-yillarda u Aglabiylar amirligi poytaxti böldi. 13-asrda Hafsiylar uni öz poytaxtiga aylantirdi; rus tilidagi maqolada bu davr şaharning «oltin davri» deb atalgan. 1535-yilda Ispaniya qöşinlari şaharni egalladi; özbekça maqolada u xonavayron qilingani, rusça maqolada talon-taroj qilinib, 30–60 ming aholi öldirilgani yoziladi. 1574-yildan Usmonli saltanati tarkibida böldi.
Fransiya protektorati davri turli yillar bilan beriladi: özbekça maqolada 1891–1956, rusça maqolada 1881–1956. 1942-yil noyabrdan 1943-yil mayigaça şahar italyan-nemis qöşinlari tomonidan bosib olingan. 1956-yil 20-martda Tunis mustaqil davlat poytaxti böldi. 2011-yilgi «Arab bahori» paytida şaharda komendantlik soati joriy etilgan.
Geografiyasi
13Şahar Örta dengizning Tunis buxtasi sohilida, Tunis köli ortida joylaşgan va sohil tekisligi hamda uni örab olgan tepaliklar böylab çözilgan. Markazida eski şahar — Medina bor. Uning şarqida Ville Nouvelle deb ataluvçi zamonaviy qism va Habib Burgiba xiyoboni joylaşgan. Yana şarqda dengiz böyida Karfagen, La-Marsa va Sidi-Bu-Said çekka hududlari bor.
Iqlimi özbekça maqolada subtropik dengiz iqlimi deb tavsiflanadi: örtaça oylik harorat yanvarda 10,2°, iyulda 25,6°, yillik yoğin taxminan 450 mm.
Aholisi
13Özbekça maqolada aholi soni 702,3 ming kişi (1998), rusça maqolada 638 845 kişi (2014) deb berilgan. Inglizça maqolaga köra, «Katta Tunis» aglomerasiyasida taxminan 2,7 million kişi yaşaydi.
Iqtisodiyoti
13Tunis — mamlakatning iqtisodiy markazi. Unda oziq-ovqat, töqimaçilik, metallsozlik, kimyo, sement, oynaşişa, poligrafiya va rangli metallurgiya korxonalari mavjud. Port orqali temir rudasi, fosforit, şarob, meva va sabzavotlar çetga çiqariladi. Şahar transport yöllari tuguni; xalqaro ahamiyatdagi aeroporti va dengiz porti bor. 1985-yildan tez yurar tramvay tarmoği işlaydi.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Şaharda Tunis universiteti, Milliy konservatoriya, ilmiy tadqiqot muassasalari, kutubxona, teatr, Bardo muzeyi va Islom san'ati muzeyi bor. Medina Butunjahon merosi obyekti hisoblanadi. Me'moriy yodgorliklardan Katta masjid (Jome az-Zaytuna; 8-asr), Al-Qasr masjidi (12-asr) va 17–19-asrlarda qurilgan saroylar saqlangan. Şahardan 12 km şimoli-şarqda Karfagen xarobalari joylaşgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Tunis // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/629 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATunis. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/629
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/629
Raqamlarda
Aholi soni · 1-yanvar 2022
603 ming kişi
−5,7 %2014-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q3572wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q948wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.