Dangtu qişloği

Dangtu okrugi (xitoyça: 当涂县) — Xitoyning Anxuy provinsiyasi janubi-şarqidagi Maanshan prefekturasi tarkibiga kiruvçi uçta okrugdan biri. Mavzu nomi «qişloq» deb berilgan bölsa-da, manbalarda Dangtu okrug (ma'muriy birlik) sifatida tasvirlanadi.

Dangtu Xitoyning şarqiy qismidagi eng qadimgi okruglardan biri hisoblanadi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, Xitoy yerlari Qin imperiyasi ostida birlaştirilgaç, bu hududlar miloddan avvalgi 221-yilda Kuaytszi okrugining Danyang uyezdi tarkibiga kirgan. Szin imperiyasi davrida, 281-yilda, Danyang uyezdidan Yuxu uyezdi ajratilgan. Suy imperiyasi taşkil topgaç, 589-yilda tört uyezd qismlaridan yangi uyezd — Dangtu tuzilgan.

Sun imperiyasi davrida, 977-yilda, Tayping viloyati taşkil etilib, uning hokimiyati Dangtuda joylaşgan. Ingliz va özbek tilidagi manbalarga köra, Min va Qing sulolalari davrida Dangtu Tayping prefekturasining bir qismi bölgan. 1912-yilda viloyat va prefekturalar bekor qilingan.

1949-yil avgustda uyezdning şaharlaşgan qismi Dangtu şahri sifatida ajratilgan, 1950-yil may oyida şahar bekor qilinib, yerlari uyezdga qaytarilgan. 1952-yilda uyezd Uxu maxsus rayoni tarkibiga ötgan. 1956-yilda undan Maanshan şahri ajratilgan. 1983-yilda Dangtu Syuançen okrugidan Maanshan hokimiyati qaramoğiga ötkazilgan. 2012-yil sentyabrda okrugning Bovang, Danyang va Xinşi şaharlaridan Bovang tumani taşkil etilgan.

Okrug Maanshan şahar markazidan janubda joylaşgan, uning şimoliy hududi amalda katta Maanshan hududining çekkasi hisoblanadi. U Yantszi daryosining şarqiy (öng) qirğoğida va Şijiu kölining ğarbiy sohilida joylaşgan. Şarqda Szyansu provinsiyasi, janubi-ğarbda prefektura darajasidagi Uxu şahri bilan çegaradoş. Janubiy yarmi hali ham asosan qişloq hududlaridan iborat.

Ma'muriy jihatdan okrug 9 ta şahar va 2 posyolkaga bölingan (özbekça Vikipediya), ingliz tilidagi Vikipediyada esa 10 ta şahar va 1 posyolka deb körsatilgan. Posyolkalar orasida Szyanxin (江心乡) va Dalong (大陇乡) tilga olinadi.

Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Oltinçi umummilliy aholi röyxatiga binoan okrug aholisi taxminan 410 ming kişi, asosiy şahar markazida esa taxminan 220 ming kişi yaşaydi.

Nankin munitsipaliteti bilan çegaradoş Dangtu nisbatan gullab-yaşnagan okrug hisoblanadi; 2015-yilda aholi jon boşiga yalpi içki mahsulot taxminan 6000 AQSh dollarini taşkil etgan. Zavodlarda ğişt, şam, elektr lampalar va sovun işlab çiqariladi. Asosiy eksport mahsulotlari — muzlatilgan göşt, töqimaçilik, charm va plastmassa buyumlari. Sanoat iqtisodiyotning qariyb 60 foizini, xizmatlar iqtisodiy mahsulotning 20 foizini beradi.

Dangtu okrug sifatida 2000 yildan ortiq tarixga ega. Qin sulolasi davrida Danyang (丹阳) deb atalgan, Suy sulolasi davrida «Dangtu» (当涂) nomi bilan maşhur bölgan. Şoir Se Tyao (谢朓) Dangtuni gözal toğlar va daryolar joyi deb maqtagan. Şoir Li Bay (Li Po, taxminan 700–762) Dangtuga yetti marta kelgan, amakisi okrugning sobiq hokimi bölgan. Li Bayning xotirasiga bağişlangan yodgorlik mavjud; rivoyatga köra, u Dangtuda oy aksini quçoqlamoqçi bölib çökib ketgan. Mahalliy aholi şoir şe'rlarida tasvirlangan manzaralar ular yaşaydigan joylar bölgani uçun bu şe'rlarga taniş.