Behşahr
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Behşahr (forsça: بهشهر) — Eronning Mozandaron ustoni Behşahr şahristoni Markaziy tumanidagi şahar. U ham şahriston, ham tuman markazi vazifasini bajaradi.
Tarixi
13Milodiy 17-asrda Safaviylar şohi Abbos I onasiga bölgan sadoqati tufayli onasi tuğilgan Aşrafda saroylar va boğlar qurdirgan. Saroy Devonxona köşki deb nomlangan va unga Pietro Della Valle taşrif buyurgan. Şoh Abbos kelişidan oldin Aşraf oddiy qişloq edi; 1613-yilda Abbos I uni şohona qarorgohga aylantirdi. Şaharning gullab-yaşnaşi öşa vaqtdan 18-asr örtalarigaça davom etgan. Ser Tomas Gerbert 1628-yilda taşrif buyurganida şaharda 2000 ga yaqin oila va kamida 300 jamoat hammomi bölgan. Içki tartibsizliklar va turkmanlarning bir neça bor talon-taroj qilişi tufayli şahar asta-sekin tark etilgan. Jonas Hanway 1744-yilda şahar vayronaga aylanganini, ser William Ouseley 1812-yilda saroy xarobaga aylanganini yozgan. 1860-yilga kelib Aşraf 845 uydan iborat, sakkizdan ön minggaça aholili katta qişloq edi.
1938-yilda Mozandaron töqimaçilik sanoati tarkibida Behşahrning Çitsozi firmasi taşkil topdi. U Eron inqilobidan keyin milliy sanoat taşkilotiga, 1994-yilda xususiy sektorga ötkazildi. Zavod 1998-yildan inqirozda bölgan, 2000 va 2001-yillarda işçilar noroziligidan söng yopilgan, 2006-yilda bankrot deb e'lon qilingan. Bir işçining söziga köra, ikki mingdan ortiq xonadon işsiz qolgan.
2012-yil oktabrda bir soatda 132 mm yomğir yoğib, şaharda suv toşqini yuz berdi; uy va maktablar zarar kördi, 6 kişi halok böldi.
Geografiyasi
13Şahar Elburs toğlari etagida, Soridan taxminan 40 km şarqda va Görgandan 80 km ğarbda joylaşgan. Rus Vikipediyasiga köra, u Görgan körfazining janubiy qirğoğidan 7 km uzoqda. Ingliz Vikipediyasiga köra, iqlimi nam subtropik (Cfa).
Aholisi
131956-yilgi birinçi milliy röyxatga olişda 3323 xonadonda 16 172 kişi yaşagan. 2006-yilda 22 034 xonadonda 83 537 kişi, 2011-yilda 26 406 xonadonda 89 251 kişi, 2016-yilda 31 022 xonadonda 94 702 kişi röyxatga olingan.
Iqtisodiyoti
13Behşahr sanoat şahri bölib, toxme, ösimlik yoği va «Rika» nomli idiş-tovoq sovuni işlab çiqariladi. Behşahr Industrial Company 1951-yildan beri Erondagi eng yirik ösimlik yoği işlab çiqaruvçisi hisoblanadi. Şahar jamoat transporti taksi xizmatlariga asoslangan; 2 ta şaharlararo avtobus terminali bor.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Behşahr nomi «gözal şahar» ma'nosini bildiradi. Boği şoh (Millat boği) 1612-yilda barpo etilgan, unda şahar hokimligi joylaşgan. Çaşma imorat Safaviylar davrida qurilgan va 1973-yilda milliy yodgorliklar röyxatiga kiritilgan. Huto va Qamarband ğorlari neandertallar yaşagan joy bölib, 1951-yilda Karleton Kun qazişmalar ötkazgan; u yerdagi skeletlar taxminan miloddan avvalgi 9000-yilga oid. Abbosobod boği 2011-yilda YuNESKOning Jahon merosi röyxatiga «Eron boğlari» tarkibida kiritilgan. Har yili şaharda maşhurlarni taqdirlaş marosimi ötkaziladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Behşahr // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/686 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABehşahr. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/686
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/686
Raqamlarda
Aholi soni · 2016-yil
94 702 kişi
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q814594wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q171349wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.