Zobul viloyati
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Zobul (puştu va dari: زابل) — Afğonistonning 34 viloyatidan biri, mamlakatning janubiy qismida joylaşgan. Viloyat markazi — Qalat şahri.
Tarixi
13Zobul 1963-yilda qöşni Qandahor viloyatidan ajralib, alohida viloyat böldi. Tarixan u Zobuliston hududi tarkibiga kirgan. Eron rivoyatlariga köra, Zobul qahramon Rustamning tuğilgan joyi hisoblanadi.
Geografiyasi
13Zobul şimoldan Oruzgon, ğarb va janubdan Qandahor, şarqdan Ğazna va Paktika viloyatlari bilan çegaradoş. Şarqda viloyat Pokiston bilan ham çegaralanadi.
Viloyat maydoni 17 293 km² (rus tilidagi manbada — 17 343 km²). Hududning 41 foizini toğli yoki yarim toğli yerlar, 28 foizini tekislik taşkil etadi. Asosiy ekologik mintaqa — Afğonistonning markaziy toğlaridagi xerik örmonlari; keng tarqalgan ösimliklar — quruq butalar va pista. Şimoliy qismdagi baland toğlar Ğör–Hazorajat alp ötloqi mintaqasida joylaşgan bölib, bu yerda ötloqlar, tol va dengiz itşumurti uçraydi.
Rus tilidagi manbaga köra, viloyat 9 tumanga bölinadi: Arghandob, Atghar, Dayçopan, Mizon, Qalat, Şahjoy, Şamulzay, Şinkay, Tarnak va Jaldak.
Aholisi
13Aholi soni manbalarda turliça berilgan: ingliz va özbek tilidagi Vikipediyada — 249 ming kişi; rus tilidagi manbada 2007-yil holatiga 320 100 kişi; ingliz tilidagi maqolada 2021-yil holatiga taxminan 391 150 kişi. Aholining köpçiligi — qişloq qabilaviy jamiyati; 60,8 foizi milliy qaşşoqlik çiziğidan pastda yaşagan.
Asosiy etnik guruh — puştunlar, ular taxminan 2500 çekka qişloqda yaşaydi. Yirik qabilalar orasida tuxi, hotak, nosar, xaroti, taraki, ğilzay hamda nurzay va panjpay durroniylar bor. Asosiy til — puştu; aholining aksariyati sunniy musulmonlar. Viloyat Afğonistonning diniy jihatdan eng konservativ viloyatlaridan biri hisoblanadi.
Savodxonlik darajasi (6 yoş va undan katta) 2005-yildagi 1 foizdan 2011-yilda 19 foizgaça oşgan. Sof öqişga qamrov (6–13 yoş) esa 31,3 foizdan 5 foizgaça tuşgan. Toza içimlik suvi bilan ta'minlangan xonadonlar uluşi 0 foizdan 32 foizgaça oşgan.
Iqtisodiyoti
13Viloyatning asosiy kasblari — dehqonçilik va çorvaçilik. 2006-yilda Qalat yaqinida viloyatdagi birinçi aeroport maydonçasi oçilgan; u asfaltlanmagan. Viloyat hududini 1-magistral yöl kesib ötadi, Qandahor va Kobul örtasida yöl yuruvçilar odatda şu viloyatdan ötadi.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Afğoniston içki kriket musobaqalarida viloyatni Zobul viloyati kriket jamoasi vakillik qiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Zobul viloyati // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/694 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAZobul viloyati. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/694
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/694
Raqamlarda
Aholi soni · 2021-yil
391 ming kişi
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q139126wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q193968wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.