Piskent

Piskent — Özbekiston Respublikasi Toşkent viloyatidagi şahar, Piskent tumanining markazi. Ohangaron daryosining öng sohilida joylaşgan.

Piskent (Biskat) Toşkent vohasining eng qadimiy şaharlaridan biri hisoblanadi. 10-asr geograflarining ma'lumotlarida u Iloq davlati tarkibiga kirgan. V. V. Bartold va M. Ye. Masson Piskentni Ohangaron daryosining çap sohilidagi (hozirgi Piskent şahri çekkasidagi) yodgorlik qoldiqlari bilan aynan bir, deb körsatadilar. Piskentdan 1-asrga mansub qabristonlar (Piskent Mingtepasi) va 5-asrga oid novuslar topilgan.

Şaharning dastlabki qismi Puşti Mahmud tepaligi bölib, u 6–7-asrlarda şahar şakliga kira boşlagan, 10–12-asrlarda ravnaq topgan. Şoş (Toşkent)dan Farğonaga ötgan savdo yöli ustida joylaşganligi tufayli 9–10-asrlarda bu yerda Biskat deb atalgan şaharça paydo bölgan. 13-asr boşida möğul bosqinçilari Piskentni vayron qilgan. 13-asr örtalarida uning ğarbiy çekkasi yana tiklangan, biroq şahar kiçrayib, qişloq darajasiga tuşib qolgan. 14–16-asrlarda Piskent temuriylar va boşqa hukmdorlar mulki tarkibiga kirgan. 17-asr oxiri va 18-asrda şahar yana inqirozga uçragan, aholi ğarb tomonga köçgan. 19-asrda Piskentning mudofaa devorlari va 4 darvozasi bölgan; öşa davrda u Qöqon xonligi tarkibiga kirgan.

Piskent 1952-yilgaça qişloq bölgan, 1966-yildan şahar maqomiga ega. Rus tilidagi Vikipediyada yozilişiça, 16-asrda Abdullaxon II buyruği bilan bu yerda madrasa qurilgan; u 1890-yillarda Piskentdagi maktab binosini quriş uçun ğiştga buzib yuborilgan.

Piskent Ohangaron daryosining öng sohilida joylaşgan. Yaqin temir yöl bekati — Töytepa (14 km). Özbekça Vikipediyaga köra, viloyat markazi Toşkent şahridan 41 km, rus tilidagi Vikipediyaga köra esa Toşkentdan 60 km uzoqlikda. Markaziy yöllar Piskentni Toşkent, Olmaliq, Ohangaron va boşqa şahar hamda tumanlar bilan boğlaydi. Şahar yaqinida Toşkent suv ombori joylaşgan.

Aholi soni haqidagi ma'lumotlar turliça: özbekça Vikipediyada 2003-yilda 31,4 ming kişiga yaqin deyilgan; inglizça Vikipediyada 1989-yilda 24 405, 2016-yilda 34 900 kişi körsatilgan; rus tilidagi Vikipediyada esa 2016-yil uçun 90 400 kişi keltirilgan.

Piskentda paxta tozalaş zavodi, „Kanop“ Özbekiston—Çexiya qöşma korxonasi, ğişt işlab çiqariş sexlari, „Piskentsifat“ brezent tikiş korxonasi, metall quymalar tayyorlovçi „Mehnat“ aksiyadorlik jamiyati, yengil içimliklar sexi, non va mebel işlab çiqariş korxonalari faoliyat körsatadi. Rus tilidagi maqolada beton zavodi ham tilga olingan. Keyingi yillarda dehqon bozori, „Saodat“ tantanalar uyi, „Soğlom avlod“ tayanç punkti, 150 örinli tuğruqxona, yuzlab savdo dökonlari va maişiy xizmat şoxobçalari qurilgan.

Piskent Olmaliq şahri bilan uzviy boğlangan: Olmaliqdan Piskentga sanoat mollari, Piskentdan Olmaliqqa qişloq xöjaligi mahsulotlari yetkaziladi.

Piskent Mingtepasi qabristonlari va qadimiy şahar qoldiqlari hududning tarixiy yodgorliklari qatoriga kiradi. Inglizça Vikipediyada Piskent bilan boğliq maşhur şaxs sifatida Yettişahar amiri Yoqubbek (1820–1877) tilga olingan.