Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mafotihul ulum

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 84%Claude Opus 5.5SI 16%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Mafotihul ulum (Ilmlar kaliti) — Xorazmiy tomonidan 10-asrda Somoniylar davrida yozilgan arabcha qomusiy asar. → Mafotihul ulum (Ilmlar kaliti) — Xorazmiy tomonidan 10-asrda Somoniylar davrida yozilgan arabça qomusiy asar.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. Qisqa tavsif · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      Mafotihul ulum (Ilmlar kaliti) — Xorazmiy tomonidan X asrda Somoniylar davrida yozilgan arabcha qomusiy asar. → Mafotihul ulum (Ilmlar kaliti) — Xorazmiy tomonidan 10-asrda Somoniylar davrida yozilgan arabça qomusiy asar.

    4. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Inglizcha maqolada asar qisman lugʻat, qisman qomus sifatida tavsiflanadi va islom ilmlarini hujjatlashtirishdagi dastlabki urinish hisoblanishi aytiladi. Unda fors soʻzlari (asl shaklida ham, arablashgan oʻzlashmalar si…

      + Inglizça maqolada asar qisman luğat, qisman qomus sifatida tavsiflanadi va islom ilmlarini hujjatlaştirişdagi dastlabki uriniş hisoblanişi aytiladi. Unda fors sözlari (asl şaklida ham, arablaşgan özlaşmalar si…

      11 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    5. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 31

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Mafotihul ulum (Ilmlar kaliti) — Xorazmiy tomonidan X asrda Somoniylar davrida yozilgan arabça qomusiy asar.

    6. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Mafotihul_ulum→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 31

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + **«Mafotihul ulum»** («Ilmlar kaliti») — Abu Abdulloh Muhammad ibn Ahmad ibn Yusuf al-Xorazmiy tomonidan yozilgan arabça qomusiy asar. U fanlarda qöllanadigan atamalarning izohlarini jamlagan.

      + ## Yaratilişi

      + Asar Somoniylar vaziri Ubaydulloh ibn Ahmad Utbiyga atab yozilgan. Inglizça manbaga köra, asar saroy amaldorlari uçun muhim ma'lumotnoma sifatida möljallangan va vazir Utbi taşabbusi bilan yaratilgan; u hijriy 366-y…

      + Muallifning tuğilgan joyi haqida ma'lumotlar bir xil emas. Özbekça maqolada u Balx şahrida tavallud topgan deyiladi. Inglizça maqolada esa muallif haqidagi ma'lumotlar kamligi ta'kidlanadi: al-Maqriziy kabi ba'zi ma…

      + ## Mazmuni

      + Özbekça maqolaga köra, atamalar fanlar böyiça ikki bölimga ajratilgan: birinçi bölim 6 bob, ikkinçi bölim 9 bobdan iborat. Rus tilidagi maqolada asar 15 bölimdan taşkil topgani aytiladi.

      + Inglizça maqolaga köra, birinçi bölim diniy va arab ilmlarini öz içiga oladi: fiqh, kalom, grammatika, kotiblik (devon işi), şe'r va aruz, tarixiy xabarlar. Ikkinçi bölim arab bölmagan, xususan yunon va boşqa…

      + Özbekça maqolada ma'muriy masalalar (iş yuritiş, soliqlar tartibi, suvdan foydalaniş), ob-havo, tib, arab tili qoidalari, kalom, fiqh va falsafaga oid bölimlar ayniqsa muhim deb körsatilgan. Rus tilidagi maqolada …

      + ## Tarjima va naşrlari

      + Rus tilidagi maqolaga köra, asar 1895-yilda arab tilşunosi Gerlof van Flotenning tarjimasi va naşri bilan çop etilgan. Uşbu maqolada keltirilgan naşrlar: G. van Vloten, «Liber Mafâtîh al-olûm, explicans vocabula te…

      + ## Ta'siri

      + Inglizça maqolada asar qisman luğat, qisman qomus sifatida tavsiflanadi va islom ilmlarini hujjatlaştirişdagi dastlabki uriniş hisoblanişi aytiladi. Unda fors sözlari (asl şaklida ham, arablaşgan özlaşmalar si…

    7. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q5713723

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.