Magna International

Magna International (Magna International Inc.) — avtomobil işlab çiqaruvçilar uçun butlovçi qismlar tayyorlaydigan kanadalik kompaniya. Boş qarorgohi Ontario provinsiyasining Orora şahrida joylaşgan va u Kanadaning yirik kompaniyalaridan biri hisoblanadi.

Kompaniyaga 1957-yilda Toronto yaqinida avstriyalik muhojir Frenk Stronak Multimatic nomi bilan asos solgan. General Motors bilan birinçi şartnoma rusça manbada 1960-yilda, inglizça manbada esa 1959-yilda tuzilgan deb körsatilgan (inglizça manbada bu metall quyoş qalqoni kronşteynlariga şartnoma edi). 1960-yillar oxiriga kelib kompaniyaning sakkizta zavodi bor edi. 1969-yilda Multimatic aerokosmik va mudofaa sanoati uçun butlovçi qismlar işlab çiqaruvçi Magna Electronics bilan birlaşdi, 1973-yildan hozirgi nomi bilan ataladi. 1981-yilga kelib aerokosmik va mudofaa korxonalari sotildi. Inglizça manbaga köra, 1974-yilda xodimlarning kapitalda iştirok etişi va foydani taqsimlaş dasturi işlab çiqilgan.

1989-yil 14-mayda Zaporijye avtomobil zavodi va Magna «Tavriya — Magna» qöşma korxonasini tuziş haqida şartnoma imzoladi. 1998-yilda avstriyalik Steyr-Daimler-Puç aktivlarining bir qismi sotib olindi; 2001-yilda ulardan Magna Steyr şöba kompaniyasi tuzildi. 2005-yilda Magna Miçigandagi işlab çiqariş liniyasida «Hummer» uçun orqani körsatuvçi kameralar işlab çiqa boşladi.

2009-yilda Magna va Rossiya Sberbanki konsorsiumi General Motors'dan Opel kompaniyasining 55 foizini sotib olişga urindi, ammo noyabrda General Motors imzolangan kelişuvni bekor qildi. 2015-yilda nemis transmissiya işlab çiqaruvçisi Getrag 1,9 mlrd dollarga sotib olindi. Şu yili içki bezak biznesi Grupo Antolin'ga sotildi, Magna Steyr'ning akkumulyator bloklari biznesi esa Samsung SDI'ga 120 million dollarga sotilişi kelişildi. 2018-yil iyunda Xitoyning BAIC Group bilan Xitoy bozori uçun elektromobillar işlab çiqaruvçi qöşma korxona tuzildi. 2022-yil dekabrda Veoneer Active Safety biznesi 1,52 mlrd AQSH dollariga sotib olingani ma'lum qilindi.

Kompaniya avtomobil tizimlari, yiğma qismlar, modullar va komponentlar işlab çiqaradi. Mijozlari orasida Ford, General Motors, Stellantis, BMW, Mercedes-Benz, Volkswagen, Toyota, Tesla, Tata Motors va boşqalar bor. Avstriyadagi Magna Steyr boşqa işlab çiqaruvçilar buyurtmasi bilan avtomobillar yiğadi (masalan, BMW X3, Mercedes G-Class, Jeep Grand Cherokee). Rusça manbaga köra, 2005-yilda şu tarzda 230 500 avtomobil işlab çiqarilgan. Texnologiya yönalişlarida haydovçiga yordam tizimlari (ADAS), radar va lidar, elektrlaştiriş hamda yengil manbalar qöllaş bor. Rossiyada kompaniyaning Kaluga viloyati, Sankt-Peterburg va Nijniy Novgorodda işlab çiqariş maydonçalari bölgani aytiladi.

• 2022-yildagi bölinmalar uluşi (tuşum): Body Exteriors & Structures — 42 %, Power & Vision — 31 %, Seating Systems — 14 %, Complete Vehicles — 14 %.
• Rusça manbada: 381 zavod va 88 konstruktorlik byurosi. Inglizça manbada: 27 mamlakatda 342 işlab çiqariş korxonasi va 91 işlab çiqiş, muhandislik va savdo markazi.
• Xodimlar: 158 000 (inglizça manbada 2019-yil holatiga).
• Asosiy bozorlar: AQSH — 26 %, Avstriya — 18 %, Kanada — 13 %, Meksika — 12 %, Xitoy va Germaniya — 10 %dan.
• Forbes Global 2000 röyxatida 2023-yilda 854-örin.
• 2007-yil 5-iyundagi bozor kapitalizatsiyasi — 10,17 mlrd dollar.

Boş direktor — Svami Kotagiri (2021-yil yanvaridan); undan oldin Donald Uoker 2020-yil oxirigaça rahbarlik qilgan. AQSHdagi faoliyat Troy (Miçigan), Yevropa boş ofisi Vena (Avstriya) şahridan boşqariladi. Kompaniya korporativ konstitutsiya asosida boşqariladi; unga köra pre-tax foydaning 10 foizi xodimlar bilan bölişiladi. Asosçi Stronak buni «adolatli tadbirkorlik tizimi» deb atagan.

2007-yil 30-aprel holatiga aksiyalarning taxminan 84 foizi institutsional investorlarga tegişli edi; Stronak oilasi B sinfidagi aksiyalarning köpçiligi orqali ovozli aksiyalarning taxminan 70 foizini nazorat qilgan. 2011-yilda Stronak öz uluşini ot poygasi maydonlari tarmoği va poygaçi otlar töplamiga almaştirib sotdi; bular Stronaç Group'ga birlaştirildi. 2024-yil holatiga kompaniya yetti guruhdan iborat: Cosma, Magna Electronics, Magna Powertrain, Magna Exteriors, Magna Seating, Magna Steyr va Mechatronics, Mirrors & Lighting.