Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Masnaviy ma'naviy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 78%Claude Opus 5.5SI 22%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Masnaviy maʼnaviy — Jaloliddin Rumiy qalamiga mansub, oltita kitobdan iborat fors tilidagi yirik sheʼriy asar, tasavvuf adabiyotining muhim namunasi. → Masnaviy ma'naviy — Jaloliddin Rumiy qalamiga mansub, oltita kitobdan iborat fors tilidagi yirik şe'riy asar, tasavvuf adabiyotining muhim namunasi.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      12 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Inglizcha va ruscha materiallarga koʻra, Rumiy asarni umrining oxirgi yillarida yaratgan: birinchi kitobni taxminan 1258-yilda, 54 yoshida diktovka qila boshlagan va 1273-yilda vafotigacha yozishni davom ettirgan. Oltinc…

      + Inglizça va rusça manbalarga köra, Rumiy asarni umrining oxirgi yillarida yaratgan: birinçi kitobni taxminan 1258-yilda, 54 yoşida diktovka qila boşlagan va 1273-yilda vafotigaça yozişni davom ettirgan. Oltinçi,…

      13 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 29

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Masnaviy ma'naviy — Jaloliddin Rumiy qalamiga mansub, oltita kitobdan iborat fors tilidagi yirik şe'riy asar, tasavvuf adabiyotining muhim namunasi.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Masnaviy_ma%CA%BCnaviy→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 29

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Masnaviy ma'naviy (fors. مثنوی معنوی) — Jaloliddin Muhammad Balxiy, ya'ni Rumiy yozgan, fors tilidagi yirik şe'riy asar. U oltita kitobdan iborat bölib, tasavvuf tarixidagi eng ta'sirli asarlardan biri hisoblanadi.

      + ## Yaratilişi

      + Inglizça va rusça materiallarga köra, Rumiy asarni umrining oxirgi yillarida yaratgan: birinçi kitobni taxminan 1258-yilda, 54 yoşida diktovka qila boşlagan va 1273-yilda vafotigaça yozişni davom ettirgan. Oltinc…

      + Özbekça Vikipediyada esa boşqaça ma'lumot keltirilgan: kitob ön yil davomida yaratilib, Rumiy vafotidan tört yil avval, 1269-yilda tugallangan, deyiladi. Asar nomi „Ma'naviy masnaviylar“ („Ruhiy qöşbaytlar“) ma'n…

      + ## Mazmuni

      + Asar qisqa hikoyalar va rivoyatlar töplami bölib, ular Qur'on, hadislar va kundalik ertaklardan olingan. Hikoyalar fikrni tuşuntiriş uçun aytiladi, har bir xulosa batafsil muhokama qilinadi. Asar asosan içki, şaxs…

      + Oltita kitob ikkitadan uç guruhga bölinadi: 1–2-kitoblar asosan nafs, uning özini aldaşi va yomon moyilliklari haqida; 3–4-kitoblarning asosiy mavzulari — Aql va Bilim (ular Muso payğambar timsolida aks etgan); 5–6-…

      + Özbekça manbada baytlar soni 26840 (51370 misra), 690 hadisga şarh, 270 hikoya, Qur'ondan 760 marta iqtibos keltirilgani aytiladi. Inglizça va rusça manbalarda hajm taxminan 25 000 bayt (50 000 misra) deb berilgan. …

      + ## Tarjima va naşrlari

      + R. Nikolsonning sakkiz jildli naşri (London, 1924–1940) „klassik naşr“ deb atalgan; unda Masnaviyning birinçi töliq inglizça tarjimasi ham bor. Boşqa inglizça tarjimalarni J. Redhaus (1881, faqat birinçi kitob), …

      + Turkçaga Valad Özbudak tarjima qilgan, Sulaymon Nahifiy öz vaznida ögirgan. Yevropada nemis tiliga J. Hammer-Purgştal, F. Rukert, G. Ete, fransuz tiliga K. Huar tarjima qilgan. Özbek tilida Asqar Mahkamning tarjima…

      + Qölyozma nusxalardan biri 1490-yilda Turkistonda xattot Katip Hasan tomonidan köçirilgan.

      + ## Ta'siri

      + Masnaviy tasavvufning eng ta'sirli asarlaridan biri sanaladi. Ba'zan „fors tilidagi Qur'on“ deb ta'riflanadi; köp şarhlovçilar uni jahon adabiyotidagi eng yirik mistik şe'r deb biladi. Özbek adabiyotida Haydar Xoraz…

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q6579646

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.