Memorial inşootlar

+ Memorial inşootlar (lotinça memorialis — «xotiraga oid») — taniqli şaxslar, halok bölgan qahramonlar yoki muhim tarixiy voqealar xotirasini abadiylaştiriş uçun quriladigan me'moriy va badiiy obidalar. Bu turkumga haykall…

+ ## Qadimgi va örta asrlar

+ ÖzME'ga köra, xotira inşootlarining eng qadimgi namunalari [[m:322|Misr]] ehromlaridir. Miloddan avvalgi 4-asrda Galikarnasda barpo etilgan şoh Mavsol qabri keyinçalik «maqbara» deb ataladigan butun bir inşoot turiga nom…

+ Şarq me'morçiligida ham bunday obidalar köp. ÖzME ular qatorida Hindistondagi Tojmahalni, Örta Osiyodagi Somoniylar maqbarasi, [[m:1092|Amir Temur]] maqbarasi, Pahlavon Mahmud maqbarasi, Yassaviy majmuasi va Şohizinda an…

+ ## Yangi davr

+ ÖzME'ga köra, 18–19-asrlarda Yevropada an'anaviy portret haykallar örniga tabiiy manzara, boğ va park bilan uyğunlaşgan yodgorliklar köproq quriladigan bölgan; fransuz me'mori E. L. Bulle va nemis me'mori F. Jilli bunday…

+ 20-asrning 10–30-yillarida köp yodgorliklar Birinçi jahon uruşi qurbonlariga bağişlangan. ÖzME ularda modern an'analari va milliy romantizm ta'siri kuçli bölganini, inson qiyofasi ramziy tarzda tasvirlanganini qayd etadi…

+ ## Ikkinçi jahon uruşidan keyin

+ ÖzME'ga köra, xotira majmualarining eng keng qurilişi Ikkinçi jahon uruşidan söng boşlangan va köp mamlakatlarda davlat ahamiyatidagi iş sifatida qaralgan. Faşizm qurbonlari, uruşda halok bölganlar va milliy tarixdagi mu…

+ ## Özbekistonda

+ Özbekistonda 1941–1945-yillarda halok bölgan jangçilar xotirasiga köplab memoriallar qurilgan. ÖzME'ga köra, Toşkentdagi harbiylar qabristonida uruşda yaralanib vafot etgan va şu yerda dafn qilinganlarga atalgan me'moriy…

+ Mustaqillik yillarida buyuk ajdodlar xotirasini abadiylaştiriş uçun yangi majmualar qurilgan. ÖzME'ga köra, [[m:1107|Alişer Navoiy]] (1991) va [[m:1135|Ahmad al-Farğoniy]] (1998) yodgorliklari, «Xotira maydoni» (1998), «…