METRO Group

METRO Group (Metro AG) — Germaniyaning Dyusseldorf şahrida joylaşgan, a'zolik asosidagi ulgurji savdo (Cash & Carry) dökonlarini boşqaruvçi kompaniya. U asosan Metro brendi ostida faoliyat yuritadi.

Manbalar kompaniyaning taşkil topişi haqida turliça ma'lumot beradi. Özbekça va rusça Vikipediyaga köra, Metro Cash & Carry 1964-yilda Germaniyada Otto Beysxaym tomonidan asos solingan. Inglizça Vikipediyada esa birinçi ulgurji markaz 1963-yil 8-noyabrda Esseneda aka-uka Ernst Şmidt va Vilgelm Şmidt-Rutenbek tomonidan oçilgani, Otto Beysxaym 1964-yilgaça boşqa kompaniyada vakolatli imzo egasi bölgani, keyin Metro-SB-Großmarkt GmbH & Co. KG ning yagona boşqaruvçi direktori bölgani aytiladi.

Rusça manbaga köra, 1967-yilda Haniel sanoat sulolasi va Şmidt-Rutenbek oilasi Beysxaym bilan teng uluşli hamkorlik tuzgan. 1968-yilda Niderlandiyada SHV Holdings bilan qöşma korxona (Makro) taşkil etilgan. 1972-yilga kelib Metro va Makro 9 ğarbiy yevropa mamlakatida bölgan.

Metro AG holding kompaniyasi 1996-yilda Metro Cash & Carry, Kaufhof Holding AG va Asko Deutsche Kaufhaus AG birlaşuvidan taşkil topgan. Aksiyalari 1996-yil iyulida Frankfurt fond birjasiga çiqarilgan va 2012-yilgaça DAX indeksiga kirgan. 2001-yilda Rossiya va Xorvatiyadagi birinçi dökonlar oçilgan.

Keyingi yillarda kompaniya bir qator tarmoqlarni sotgan: Praktiker (2005), Extra supermarketlari (2008), Real gipermarketlarining bir qismi (2012-yilda Auçan ga), Galeria Kaufhof (2015-yilda Hudson's Bay Company ga). 2016-yil mart oyida guruh ikki mustaqil kompaniyaga bölinişini e'lon qildi: elektronika dökonlari (Media Markt, Saturn) Ceconomy nomini oldi, ulgurji savdo qismi esa Metro AG nomi bilan qoldi. Real tarmoğining qoldiqlarini sotiş 2020-yil iyunida yakunlandi. 2025-yil aprelida Metro Frankfurt birjasidan çiqariş (delisting) uçun ariza berdi.

Kompaniya asosan a'zolik asosida işlaydigan ulgurji dökonlar tarmoğini yuritadi. Özbekça maqolada boşqa tarmoqlar ham sanalgan: Real gipermarketlari, MediaMarkt va Saturn, Galeria Kaufhof univermaglari hamda Rossiya va MDHdagi „Loviya“ minimarketlari; ularning bir qismi keyinçalik sotilgan yoki ajratilgan.

Rossiyada Metro Cash & Carry 2000-yil 1-noyabrda Moskvada rasman iş boşlagan (inglizça manbada — 2001-yil). Ukrainaga kompaniya 2003-yilda kirgan; 2015-yilgaça tarmoqqa 550 mln yevrodan ortiq mablağ sarflangan. Qozoğistonda birinçi dökon 2009-yil 27-oktyabrda Ostonada oçilgan.

Inglizça manbaga köra, kompaniya turli mamlakatlardan çiqqan: Buyuk Britaniya (2012), Vyetnam (2014), Daniya (2014), Yaponiya (2021), Belgiya (2022), Hindiston (2023). 2023-yil mayida Şvetsiyaning Johbeco AB kompaniyasini sotib olib, Şvetsiya va Finlyandiya bozoriga kirdi. 2022-yil fevralidagi bosqindan keyin Rossiyadagi faoliyatini davom ettirgani sababli tanqid qilindi; 2023-yil fevralida Ukrainaning Korrupsiyaning oldini oliş milliy agentligi uni „uruşning xalqaro homiylari“ röyxatiga kiritdi.

• 2022-yil holatiga: 31 mamlakatda 661 savdo nuqtasi (rusça manba). 2025-yil sentyabrida: 21 mamlakatda 622 ulgurji dökon (inglizça manba).
• 2022-yil bölinmalari: Germaniya — 102 dökon, aylanma 4,7 mlrd yevro; Ğarb — 233 dökon, 12,0 mlrd yevro; Rossiya — 93 dökon, 2,9 mlrd yevro; Şarq — 233 dökon, 10,0 mlrd yevro.
• 2019/2020-yilda hisobot savdo hajmi 5,4 % kamayib, 25,6 mlrd yevroni taşkil qilgan; moslaştirilgan EBITDA 1,158 mlrd yevro (2018/2019 da — 1,392 mlrd).
• Forbes Global 2000 (2023) röyxatida 1587-örin.

Özbekça maqolada kompaniya Raisi sifatida Şteffen Groybel, moliyaviy direktorlar sifatida Kristian Bayer va Rafael Gasset körsatilgan.

Egalik haqida ma'lumotlar ham farq qiladi. Özbekça maqolada ovoz beruvçi aksiyalarning 30,01 % i Haniel, 15,77 % i Şmidt-Rutenbek, 9,10 % i Beysxaym oilalariga tegişli deyilgan. Rusça maqolada 2020-yildan eng yirik aksiyador çex tadbirkori Daniel Kretinski (EP Global Commerce orqali, 40,3 %), Şmidt-Rutenbek oilasida 15,7 %, Beysxaym oilasida 7,1 % ekani aytilgan.