Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Moturidiy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 85%Claude Opus 5.5SI 15%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      mutakallim va usulchi faqih → mutakallim va usulçi faqih

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      9 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Materiallarda tugʻilgan yil turlicha koʻrsatilgan: oʻzbekcha va inglizcha Vikipediyada 853-yil, ruscha Vikipediyada 852-yil. Vafot yili haqida ham ikki xil maʼlumot bor: oʻzbekcha va inglizcha manbalarda 944-yil, ruscha …

      + Manbalarda tuğilgan yil turliça körsatilgan: özbekça va inglizça Vikipediyada 853-yil, rusça Vikipediyada 852-yil. Vafot yili haqida ham ikki xil ma'lumot bor: özbekça va inglizça manbalarda 944-yil, rusça man…

      12 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Moturidiy→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 4

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Abu Mansur al-Moturidiy (Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud al-Moturidiy as-Samarqandiy) — hanafiy faqih, kalom olimi va kalomdagi moturidiylik oqimining asosçisi. U Samarqand yaqinidagi Moturid qişloğida tuğilgan va s…

      + ## Hayoti

      + Materiallarda tuğilgan yil turliça körsatilgan: özbekça va inglizça Vikipediyada 853-yil, rusça Vikipediyada 852-yil. Vafot yili haqida ham ikki xil ma'lumot bor: özbekça va inglizça manbalarda 944-yil, rusça …

      + U Samarqandda hanafiy fiqhi va boşqa diniy fanlardan ta'lim oldi. Özbekça maqolada Samarqanddagi al-Ayoziy madrasasida öqigani aytiladi. Ustozlari orasida Abu Bakr al-Juzjoniy, Abu Nasr al-Iyodiy, Nusayr ibn Yahyo al…

      + ## Ta'limoti

      + Moturidiy aql va naqlni uyğunlaştirgan. „Kitob at-tavhid“ muqaddimasida bilimning uç manbai — sezgi, naql (rivoyatlar) va aql körsatilgan. U Abu Hanifa qaraşlarini tuşuntirib, rivojlantirgan. Aş'ariylardan farqli …

      + ## Asarlari

      + Uning asarlari kalom va munozara, usul, tafsir hamda vasiyat va munojotga oid turkumlarga bölinadi. Asosiylari:

      + - „Kitob at-tavhid“ — Islom asoslarini moturidiylik nuqtai nazaridan bayon qiluvçi kitob; - „Ta'vilat al-Qur'on“ (ayrim joyda „Ta'vilat ahl as-sunna“) — Qur'on şarhi; - „Şarh al-fiqh al-akbar“ — Abu Hanifaning risolas…

      + Özbekça maqolada jami 15 ga yaqin asar zikr qilinadi; bugungi kungaça töliq saqlanganlari „Ta'vilat al-Qur'on“ va „Kitob at-tavhid“dir.

      + ## Merosi

      + Moturidiy ta'limoti Movarounnahr hanafiylari orasida tarqaldi. Inglizça maqolaga köra, uning maktabi Markaziy Osiyoda yetakçi sunniy kalom maktabiga aylangan, keyinçalik Usmonlilar va Boburiylar imperiyasida ham keng…

      + Özbekistonda Moturidiy merosini örganişga mustaqillikdan keyin kirişildi. 2000-yilda uning tavalludining 1130 yilligi keng nişonlandi, xalqaro anjumanlar ötkazildi, Samarqandda yodgorlik majmui bunyod etildi. 2001-…

    5. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q12827721

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.