Munojot Yölçiyeva

Munojotxon Abduvaliyevna Yölçiyeva (1960-yilda tuğilgan) — özbek xonandasi, maqom va mumtoz aşula ijroçisi. 1994-yilda Özbekiston xalq artisti unvonini olgan. Özbekça va inglizça Vikipediyaga köra, 2021-yilda unga Özbekiston Qahramoni unvoni berilgan. Xorijda u ismining rusça şakli — Munadjat Yulçieva nomi bilan ham tanilgan. ÖzME'ga köra, xonanda 1960-yil 26-noyabrda Andijon viloyatining Buloqboşi tumanida tuğilgan.12

Yölçiyeva 1985-yilda Toşkent konservatoriyasini tamomlagan. ÖzME'ga köra, an'anaviy xonandalik va maqom ijrosining nozik jihatlarini M. Mirzayev va Özbekistonda xizmat körsatgan artist Şavkat Mirzayevdan örgangan. 1980–1982-yillarda Özbekiston teleradioqömitasi qoşidagi «Maqom» ansamblida, 1982-yildan esa M. Qoriyoqubov nomidagi Özbek davlat filarmoniyasida (1996-yildan «Özbeknavo») xonanda bölib işlagan. Inglizça Vikipediyaga köra, uning ovozi yoşligidanoq ajralib turgan va u opera xonandaligi yölini ham tanlaşi mumkin edi, ammo milliy mumtoz musiqani afzal körgan.

ÖzME'ga köra, Yölçiyeva repertuarining asosini maqom yöllari («Saraxbori Navo», «Saraxbori Dugoh», «Möğulçai Navo», «Talqini Uşşoq»), mumtoz va xalq aşulalari («Uşşoq», «Munojot», «Çorgoh», «Tanavor», «Özgança», «Girya»), «Ey, dilbari jononim», «Işqing ötiğa» kabi katta aşulalar taşkil etadi. U ustozlarining asarlarini ham kuylaydi: M. Mirzayevning «Nihon etdi», «Mehnat ahli», Ş. Mirzayevning «Bul ajab», «Qayondir», «Ra'no kibi» kabi qöşiqlari şular jumlasidan. ÖzME uning ijrosini noyob ovoz, çuqur his-tuyğu va dardli nolalarga boy, yurakdan kuylaş uslubi bilan ajralib turuvçi deb ta'riflaydi. Özbekça Vikipediyaga köra, xonanda konsertlarida tarixiy, falsafiy va tasavvufiy ğazallarga alohida örin beradi.

Inglizça Vikipediyaga köra, Yölçiyeva ustozi, rubob ijroçisi Ş. Mirzayev ansambli bilan çiqiş qiladi; ansamblda dutor, tanbur, ğijjak, doira, nay va çang kabi milliy çolğular qöllaniladi.

ÖzME'ga köra, xonanda Ş. Mirzayev boşçiligidagi guruh bilan Osiyo, Yevropa, Amerika va Afrika mamlakatlarida bir neça marta gastrolda bölgan. Uning ijrosi 1981-yilda Toşkentda gramplastinkaga, 1995-yilda Fransiyada va 1997-yilda Germaniyada kompakt disklarga yozilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, bu disklar fransuz Ocora va nemis Network yorliqlarida çiqqan. Uning ijodiga ikki film (1982, 1983) va uç videofilm (1987, 1993, 2000) bağişlangan.

Yölçiyeva 1997-yilda «Şarq taronalari» birinçi xalqaro musiqa festivalida birinçi mukofotni qölga kiritgan. 1998-yilda «El-yurt hurmati» ordeni bilan taqdirlangan. Özbekça va inglizça Vikipediyaga köra, u keyinçalik «Fidokorona xizmatlari uçun» (2004), «Buyuk xizmatlari uçun» (2011) va «Mehnat şuhrati» (2019) ordenlari bilan ham mukofotlangan. Özbekça Vikipediya uning Oliy Majlis Senati a'zosi ekanini hamda 2024-yilda Tojikiston xalq hofizi faxriy unvonini olganini ham qayd etadi.