Musiqa haqida katta kitob
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
«Musiqa haqida katta kitob» (arabça: «Kitob ul-musiqo al-kabir») — örta asr faylasufi Forobiy tomonidan arab tilida yozilgan musiqa haqidagi risola.
Yaratilişi
13Asar muallifi Forobiy 872-yilda tuğilgan va 950/951-yilda vafot etgan. Ingliz tilidagi manbada uni islom oltin davri faylasufi, deb ta'riflab, eronlik deb körsatilgan. Asarning yozilgan vaqti manbalarda keltirilmagan. Taxminlarga köra, unga pifagorça garmonik nisbatlar nazariyasi ta'sir qilgan.
Mazmuni
13Asarda musiqaning turli jihatlari, jumladan maqomlar bayon etilgan. Forobiy kitobni ikki risolaga bölgan.
Birinçi risola ikki qismdan iborat. Aristotel an'anasiga amal qilib, muallif musiqani nazariy va amaliy tomonlarga ajratgan:
- Birinçi qism ikki nutqdan taşkil topgan kiriş bölib, unda musiqaning nazariy asoslari va tovuş qanday hosil bölişi tadqiq etiladi.
- Ikkinçi qismda birinçi qismdagi nazariy asoslar Forobiy davrida qöllangan musiqa asboblariga tatbiq etiladi; şuningdek, musiqiy intervallar va turli xil kuylar haqida ham söz yuritiladi.
Ikkinçi risola avvalgi musiqa nazariyotçilarining qaraşlariga şarh sifatida möljallangan edi, biroq u saqlanmagan.
Tarjima va naşrlari
13Kitob yahudiy tiliga (ivritga) Yusuf ibn Yahudo ibn Aknin tomonidan tarjima qilingan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Musiqa haqida katta kitob // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1615 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMusiqa haqida katta kitob. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1615
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1615
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q4738940wikidata.org · 2 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.