Muvaşşah

+ Muvaşşah (arabça — «bezatilgan», «ziynatlangan»), akrostix — Şarq mumtoz şe'riyatida qöllangan badiiy san'at: misra yoki baytlarning boş harflari ketma-ket öqilganda biror söz, ism yoki ibora hosil böladi. ÖzME'ga köra, …

+ ## Tuzilişi va qöllanişi

+ ÖzME'ga köra, muvaşşah köproq qasida janrida işlatilgan. Şoir har bir bayt yoki misrani şunday boşlaydiki, ularning birinçi harflari yuqoridan pastga qarab terilganda ma'lum söz yoki jumla paydo böladi. Köpinça bu söz şe…

+ ÖzME qayd etişiça, muvaşşahdan Qur'on oyatlari, hadislar va hikmatli sözlarni şe'r tarkibiga mohirona joylaş uçun ham foydalanilgan. Özbek mumtoz adabiyotida şe'rning boşlanğiç qismida biror kişining ismi «yaşiringan» mu…

+ Muvaşşah şoirdan katta mahorat talab qiladi: misralarning boş harflari oldindan belgilab qöyilgan bölsa-da, şe'r vazn, qofiya va mazmun jihatidan tabiiy yangraşi kerak. Şu bois u mumtoz poetikada şoirning söz ustidagi hu…

+ ## Jahon adabiyotidagi öxşaşlari

+ Inglizça Vikipediyaga köra, akrostix — har bir yangi satrning birinçi harfi (yoki böğini, sözi) birlaşib söz, xabar yoki alifboni hosil qiladigan şe'r yoki matn. Atama yunonça «eng yuqori» va «satr» ma'nolarini anglatuvç…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, akrostixlar qadimgi yunon va rim şoirlarida, xususan Vergiliyda uçraydi; Injildagi ayrim zaburlarda har bir bölim ibroniy alifbosining navbatdagi harfi bilan boşlanadi. Örta asrlar Yevropa ada…

+ Şunday qilib, Şarq muvaşşahi va Ğarb akrostixi bir xil tamoyilga asoslanadi, ammo Şarqda u köproq madhiya xarakteridagi qasidalar va bağişlovlar bilan boğlangan.