Neypido
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Neypido (birma tilida «şohlik yurti», «şoh qarorgohi» ma'nosida) — Myanmaning poytaxti. U Yangondan taxminan 320 km şimolda, Pyinman şahri yaqinida joylaşgan va Neypido ittifoq hududining markazidir.
Tarixi
13Şahar Pyinman yaqinidagi qurilmagan yerda barpo etilgan. Inglizça Vikipediyaga köra quriliş 2002-yilda boşlanib, 2012-yilga qadar yakunlangan; şahar rivoji taxminan 4 milliard AQSH dollariga yetgani taxmin qilinadi. Qurilişga korrupsiya va qarindoşparvarlik xalaqit bergani qayd etilgan.
Myanma poytaxti Yangondan Neypidoga 2005-yil 6-noyabrda köçirildi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, köçiriş boşlaniş vaqti astrologik sabablarga köra soat 6:36 qilib belgilangan. 7-noyabrdan harbiy hukumat vazirlik va idoralarni Yangondan köçira boşladi. 11-noyabrda 11 ta batalon va 11 ta vazirlikdan iborat ikkinçi guruh Yangondan jönab ketdi.
Köçirişning aniq sababi ma'lum emas. Manbalarda quyidagi taxminlar keltirilgan: strategik va içki siyosiy mulohazalar, munajjimlar maslahati, şaharning mamlakat markazida joylaşgani va dengizdan hujumlarga kamroq zaifligi, milliy çegara hududlarini nazorat qilişning osonlaşişi, tsunami va boşqa tabiiy ofatlar xavfi haqidagi prognozlar. Rasmiy izohga köra, Yangon haddan taşqari gavjum bölib, hukumat idoralarini kengaytirişga joy qolmagan. Tarixçi Maykl Aung-Twin köçiş quruq mintaqaga qaytiş bölganini taxmin qiladi.
2006-yil 27-martda Qurolli kuçlar kunida 12 mingdan ortiq askar iştirokida harbiy parad ötkazildi. Şu kuni şaharga «Neypido» nomi rasman berildi. 2013-yil dekabrda şaharda Janubi-Şarqiy Osiyo öyinlari ötkazildi. Şuningdek, 24- va 25-ASEAN sammitlari, 3-BIMSTEC sammiti va Şarqiy Osiyo sammiti ham şu yerda bölgan.
2025-yil 28-martdagi zilzila şaharga katta zarar yetkazdi: hukumat binolarining 80 foizi şikastlangani, ölganlar soni böyiça şahar ikkinçi örinda turgani aytiladi. Prezident saroyi va parlament binolari ham zarar kördi.
Geografiyasi
13Neypido Bago Yoma va Şan Yoma toğ tizmalari oraliğida joylaşgan. Hudud maydoni 7054 km². Şahar şimolida Çaungmagyi, janubida Ngalaik, şimoli-şarqda esa Yezin suv omborlari bor. Iqlimi tropik savanna (Köppen Aw): yomğirli mavsum may–oktyabrda, quruq mavsum noyabr–aprelda.
Aholisi
13Rasmiy ma'lumotlarga köra, aholisi 924 608 kişi. Şahar katta maydoni bilan birga aholi ziçligi juda pastligi bilan ajralib turadi. Yaşaş joylari lavozim va oilaviy ahvolga qarab beriladi; 1 200 ta tört qavatli uy mavjud, ularning tomlari xodimlar işlaydigan vazirlikka qarab turli rangda böyalgan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Uppatasanti pagodasi 2009-yilda qurib bitkazilgan; Yangondagi Şvedagon pagodasiga öxşaş bölib, undan atigi 30 sm past. Boşqa joylar: Ngalaik köli boğlari, 81 gektarlik Milliy dorivor ösimliklar boği, hayvonot boği (2008), Safari-park (2011), ikkita golf maydoni va qimmatbaho toşlar muzeyi. Şaharda vazirliklar, diplomatik, mehmonxona va harbiy hududlar ajratilgan.
Temir yöl orqali Yangondan Neypidogaça 9 soat yöl yuriladi; 2011-yil 19-dekabrda xalqaro aeroport oçilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Neypido // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/561 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APANeypido. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/561
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/561
Raqamlarda
Aholi soni · 2014-yil
1,2 mln kişi
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q37400wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q836wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.