Nutatsiya
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Nutation→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 120
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Nutatsiya (lotinça «nutatio» — tebraniş, boş irğaş) — öz öqi atrofida aylanayotgan jism aylaniş öqining tebranma, «boş irğayotgandek» harakati. Atama ikki sohada qöllanadi: mexanikada — pildiroq, giroskop kabi qattiq jis…
+ ## Mexanikada
+ ÖzME'ga köra, nutatsiya qattiq jismning öz öqi atrofida aylanişi jarayonida pretsessiya bilan bir vaqtda yuz beradi va bunda jismning xususiy aylaniş öqi bilan pretsessiya öqi orasidagi burçak özgarib turadi. Jism qança …
+ Inglizça Vikipediya buni pildiroq misolida tuşuntiradi. Qiya holda tez aylantirilgan pildiroqqa oğirlik kuçi aylantiruvçi moment beradi va uning öqi vertikal atrofida pretsessiya qila boşlaydi. Dastlab pildiroqning yuqor…
+ ## Astronomiyada
+ Astronomiyada nutatsiya deganda Yer aylaniş öqining pretsessiya harakati ustiga qöşiladigan kiçik tebranişlari tuşuniladi. ÖzME'ga köra, Yerning sutkalik aylanişiga Quyoş va Oyning tortişiş kuçlari ta'sir qiladi; bu kuçl…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Yer nutatsiyasining asosiy tarkibiy qismi Oy orbitasi tugunlarining aylaniş davriga teng — 18,6 yil (6798 kun) davr bilan takrorlanadi. Bu tebraniş uzunlama böyiça ±17 burçak sekundigaça, ekli…
+ Rusça Vikipediyaga köra, nutatsiyaga asosiy hissani Oy qöşadi, aniqroği — uning orbitasi ekliptika tekisligiga nisbatan taxminan 5° qiya ekani. Nutatsiya natijasida ekliptikaning ekvatorga qiyaligi va yoritqiçlarning ekv…
+ ## Kaşf etiliş tarixi
+ Yer öqi nutatsiyasini ingliz astronomi Jeyms Bradley kaşf etgan. Rusça va inglizça Vikipediya kaşfiyotni 1728-yilga, ÖzME esa 1737-yilga boğlaydi. ÖzME'ga köra, nutatsiyaning aniq qiymatini 1953-yilda amerikalik astronom…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Nutatsiya (lotinça «nutatio» — tebraniş, boş irğaş) — öz öqi atrofida aylanayotgan jism aylaniş öqining tebranma, «boş irğayotgandek» harakati. Atama ikki sohada qöllanadi: mexanikada — pildiroq, giroskop kabi qattiq jis…
− ## Mexanikada
− ÖzME'ga köra, nutatsiya qattiq jismning öz öqi atrofida aylanişi jarayonida pretsessiya bilan bir vaqtda yuz beradi va bunda jismning xususiy aylaniş öqi bilan pretsessiya öqi orasidagi burçak özgarib turadi. Jism qança …
− Inglizça Vikipediya buni pildiroq misolida tuşuntiradi. Qiya holda tez aylantirilgan pildiroqqa oğirlik kuçi aylantiruvçi moment beradi va uning öqi vertikal atrofida pretsessiya qila boşlaydi. Dastlab pildiroqning yuqor…
− ## Astronomiyada
− Astronomiyada nutatsiya deganda Yer aylaniş öqining pretsessiya harakati ustiga qöşiladigan kiçik tebranişlari tuşuniladi. ÖzME'ga köra, Yerning sutkalik aylanişiga Quyoş va Oyning tortişiş kuçlari ta'sir qiladi; bu kuçl…
− Inglizça Vikipediyaga köra, Yer nutatsiyasining asosiy tarkibiy qismi Oy orbitasi tugunlarining aylaniş davriga teng — 18,6 yil (6798 kun) davr bilan takrorlanadi. Bu tebraniş uzunlama böyiça ±17 burçak sekundigaça, ekli…
− Rusça Vikipediyaga köra, nutatsiyaga asosiy hissani Oy qöşadi, aniqroği — uning orbitasi ekliptika tekisligiga nisbatan taxminan 5° qiya ekani. Nutatsiya natijasida ekliptikaning ekvatorga qiyaligi va yoritqiçlarning ekv…
− ## Kaşf etiliş tarixi
− Yer öqi nutatsiyasini ingliz astronomi Jeyms Bradley kaşf etgan. Rusça va inglizça Vikipediya kaşfiyotni 1728-yilga, ÖzME esa 1737-yilga boğlaydi. ÖzME'ga köra, nutatsiyaning aniq qiymatini 1953-yilda amerikalik astronom…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Nutation→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 110
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Nutatsiya (lotinça «nutatio» — tebraniş, boş irğaş) — öz öqi atrofida aylanayotgan jism aylaniş öqining tebranma, «boş irğayotgandek» harakati. Atama ikki sohada qöllanadi: mexanikada — pildiroq, giroskop kabi qattiq jis…
+ ## Mexanikada
+ ÖzME'ga köra, nutatsiya qattiq jismning öz öqi atrofida aylanişi jarayonida pretsessiya bilan bir vaqtda yuz beradi va bunda jismning xususiy aylaniş öqi bilan pretsessiya öqi orasidagi burçak özgarib turadi. Jism qança …
+ Inglizça Vikipediya buni pildiroq misolida tuşuntiradi. Qiya holda tez aylantirilgan pildiroqqa oğirlik kuçi aylantiruvçi moment beradi va uning öqi vertikal atrofida pretsessiya qila boşlaydi. Dastlab pildiroqning yuqor…
+ ## Astronomiyada
+ Astronomiyada nutatsiya deganda Yer aylaniş öqining pretsessiya harakati ustiga qöşiladigan kiçik tebranişlari tuşuniladi. ÖzME'ga köra, Yerning sutkalik aylanişiga Quyoş va Oyning tortişiş kuçlari ta'sir qiladi; bu kuçl…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Yer nutatsiyasining asosiy tarkibiy qismi Oy orbitasi tugunlarining aylaniş davriga teng — 18,6 yil (6798 kun) davr bilan takrorlanadi. Bu tebraniş uzunlama böyiça ±17 burçak sekundigaça, ekli…
+ Rusça Vikipediyaga köra, nutatsiyaga asosiy hissani Oy qöşadi, aniqroği — uning orbitasi ekliptika tekisligiga nisbatan taxminan 5° qiya ekani. Nutatsiya natijasida ekliptikaning ekvatorga qiyaligi va yoritqiçlarning ekv…
+ ## Kaşf etiliş tarixi
+ Yer öqi nutatsiyasini ingliz astronomi Jeyms Bradley kaşf etgan. Rusça va inglizça Vikipediya kaşfiyotni 1728-yilga, ÖzME esa 1737-yilga boğlaydi. ÖzME'ga köra, nutatsiyaning aniq qiymatini 1953-yilda amerikalik astronom…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 6-jild, 349–350-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 72
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)