Öğuzlar

+ Öğuzlar (arab va fors manbalarida ğuzlar) — örta asrlarda Markaziy Osiyo va Mongoliya dalalarida yaşagan turkiyzabon qabilalar va ularning ittifoqlari. ÖzME'ga köra, bu nom ostida turkiy qabilalarning ikki guruhi ma'lum:…

+ ## Nomining kelib çiqişi

+ Rusça Vikipediyaga köra, «öğuz» etnonimi haqida bir neça taxmin bor. Ba'zi olimlar uni «öq» (kamon öqi, ayni paytda «qabila» ma'nosida) sözi va köplik qöşimçasi «-uz»dan kelib çiqqan deb, «köp öqlar» ma'nosida izohlaydi;…

+ ## Töqquz-öğuzlar

+ ÖzME'ga köra, Töqquz-öğuz («töqqiz öğuz») qabila ittifoqi 7-asr boşida Turk xoqonligi tarkibida paydo bölgan va 8-asrdagi Örxun-Enasoy bitiklarida tilga olinadi. 744–745-yillarda Turk xoqonligi qulagaç, hozirgi Mongoliya…

+ ## Sirdaryo va Orolböyi öğuzlari

+ ÖzME'ga köra, 9–11-asrlarda Orol va Kaspiy dengizlari böyida köçmançi va yarim ötroq qabilalarning öğuz ittifoqi mavjud bölgan, öğuz yabğusining qarorgohi Sirdaryo böyidagi Yangikent şahri edi. Inglizça Vikipediyaga köra…

+ Koşğariy öğuzlarni asli 24 qabiladan iborat deb yozgan. Rivoyatlarga köra, ular afsonaviy ajdod Öğuzxonning olti öğlidan tarqalgan bölib, Bozöq va Uçöq degan ikki qanotga bölingan.

+ ## Ğarbga köçişi va saljuqiylar

+ ÖzME'ga köra, 11-asr örtalarida öğuzlarning bir qismi Kiyev knyazlari tomonidan yengilib, Ros daryosi böylariga ornaşgan va knyazlarning vassaliga aylangan; rus solnomalarida ular «torklar» nomi bilan ma'lum. Boşqa qismi…

+ ## Merosi

+ ÖzME'ga köra, öğuzlar turkman, ozarbayjon, turk, gagauz va qoraqalpoq xalqlarining etnogenezida muhim rol öynagan; rusça Vikipediya ularning Eron va Iroq turkmanlari şakllanişidagi hissasini ham qayd etadi. Öğuzlardan «K…