Oltinsoy tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Oltinsoy tumani — Surxondaryo viloyatining şimoliy qismidagi ma'muriy tuman. ÖzME'ga köra, u 1981-yil 23-noyabrda Şörçi va Denov tumanlaridan ajratilgan yerlar hisobiga tuzilgan; Denov, Boysun, Şörçi va Qumqörğon tumanlari bilan qöşni. Tuman markazi — Qarluq aholi punkti; özbekça Vikipediyaga köra, u viloyat markazi Termizdan taxminan 140 km şimoli-şarqda joylaşgan, eng yaqin temir yöl bekatigaça masofa 23 km.12
Maydoni va aholisi
13ÖzME tuman maydonini 0,56 ming km² deb körsatadi, özbekça Vikipediya esa aniqroq raqam — 563,74 km² keltiradi. ÖzME'ga köra, 2003-yilda bu yerda 116,9 ming kişi yaşagan bölsa, özbekça Vikipediya 2023-yil uçun 186,9 ming kişi degan ma'lumot beradi; demak, yigirma yil içida aholi sezilarli öşgan. Aholining köpçiligini özbeklar taşkil etadi, tojik, rus va tatarlar ham yaşaydi. Rusça Vikipediyaga köra, 2011-yil boşida tuman tarkibida 14 şaharça va 9 qişloq fuqarolar yiğini bölgan.
Tabiati
13Tuman Surxondaryo vodiysining şimolidagi unumdor tekislikda yotadi: yer sathi şarq tomonga pasayib boradi, ğarbiy çekkasi esa Keragatoğ etaklariga tutaşadi. ÖzME'ga köra, balandlik 400–700 m oraliğida, relyefda tekislik va adirlar ustun. Hudud markazidan Oltinsoy daryosi, şimoldan janubga Hazarboğ kanali ötadi. Iqlimi quruq subtropik: yillik örtaça harorat 15,9°, iyulda havo örtaça 32–33° gaça isiydi, yiliga 240–260 mm yoğin tuşadi. Yovvoyi tabiatda pista, bodom, dölana kabi ösimliklar, jayron, töqay muşugi, qobon kabi hayvonlar uçraydi.
Xöjaligi
13Tuman iqtisodining asosi — qişloq xöjaligi, unda boğdorçilik, ayniqsa uzumçilik yetakçi örin tutadi. Paxta, ğalla, sabzavot va poliz ekinlari ham yetiştiriladi. ÖzME tumandagi vinoçilik korxonasini alohida tilga oladi. Özbekça Vikipediyaga köra, 2022-yilda suğoriladigan yerlar 12,4 ming gektarni, tokzorlar 5,5 ming gektarni taşkil qilgan, tumanda 705 fermer xöjaligi bölgan.
Tarixiy yodgorliklar
13Özbekça Vikipediya tumandagi qadimiy tepaliklar sifatida Degreztepa, Munçoqtepa, Qiziltepa, Qoratepa, Tarağaytepa va Jiyanbobo kabi joylarni sanaydi. Qoratepa qörğoni 1971-yilda topilgan, uning yonidagi qabristondan sopol tobut-sarkofag va Kuşon davriga oid sopol parçalari çiqqan. Oltinsoy daryosining öng sohilidagi Tarağaytepa 1–4-asrlarga oid şaharça bölib, undan Kuşon podşolari tangalari topilgan. Tumanda ziyoratgohlar, jumladan, 17-asrda yaşagan şoir Söfi Olloyor nomi bilan boğliq jome masjidi ham bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Oltinsoy tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3917 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAOltinsoy tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3917
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3917
Manbalar
3 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Oltinsoy tumaniuz.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Алтынсайский районru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 6-jild, 155–156-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 155–156-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.