Oqin
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Oqin — qozoq va qirgʻiz xalqlarida doʻmbira yoki qoʻmuz joʻrligida badihagoʻylik qiluvchi shoir va kuychi.→ Oqin — qozoq va qirğiz xalqlarida dömbira yoki qömuz jörligida badihagöylik qiluvçi şoir va kuyçi. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
9 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Ingliz tilidagi materialga koʻra, Markaziy Osiyoda sovet davrigacha koʻchmanchi turmush va qishloq aholisining koʻpchiligi savodsiz boʻlgan sharoitda oqinlar xalqning fikr va tuygʻularini ifodalash, ijtimoiy illatlarni f…
− Ingliz tilidagi materialda «aqın» soʻzi fors tilidagi akhund unvonidan kelib chiqqan va XIX asrda qozoq hamda qirgʻiz tillariga kirgan deb hisoblanishi aytiladi; ayrim qozoq olimlari uni «oqim» maʼnosidagi soʻz bilan bog…
+ Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Markaziy Osiyoda sovet davrigaça köçmançi turmuş va qişloq aholisining köpçiligi savodsiz bölgan şaroitda oqinlar xalqning fikr va tuyğularini ifodalaş, ijtimoiy illatlarni…
+ Ingliz tilidagi Vikipediyada «aqın» sözi fors tilidagi akhund unvonidan kelib çiqqan va 19-asrda qozoq hamda qirğiz tillariga kirgan deb hisoblanişi aytiladi; ayrim qozoq olimlari uni «oqim» ma'nosidagi söz bilan bo…
9 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Oqin — qozoq va qirğiz xalqlarida dömbira yoki qömuz jörligida badihagöylik qiluvçi şoir va kuyçi.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Oqin→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Oqin (qozoqça: aqin, qirğizça: akin) — qozoq va qirğizlarning badihagöy şoiri va kuyçisi. Oqin şe'r va qöşiqni özi ijod qilib, kuylab ijro etadi.
+ ## Vazifalari
+ Oqinlar dömbira (qirğizlarda qömuz) jörligida poetik folklorning turli janrlari — doston, tölğov, terma va qöşiq namunalarini ijro etadi. Ular oilaviy marosimlarda iştirok etadi, ijtimoiy hayotning turli masalal…
+ Oqin köpinça jamiyatdagi hodisalarga yoki milliy bayramlardagi vaziyatga munosabat bildirib, töliq improvizatsiya qiladi. Bayramlarda oqinlar bellaşuvi (aytis) ötkaziladi: oqinlar navbatma-navbat şe'riy şaklda bir…
+ Ingliz tilidagi materialga köra, Markaziy Osiyoda sovet davrigaça köçmançi turmuş va qişloq aholisining köpçiligi savodsiz bölgan şaroitda oqinlar xalqning fikr va tuyğularini ifodalaş, ijtimoiy illatlarni f…
+ Oqinlar ijodkor sifatida jirov va jirçilardan farq qiladi: jirovlar va manasçilar qöşiq ijroçilari yoki doston aytuvçilaridir. Ayrim manbalarda manasçilar ham oqinlarning alohida turi sifatida körilişi aytiladi.
+ ## Tarixi
+ Köçmançi turmuş tarzi va oqinlar san'atining ötkinçiligi ötmişda asarlarni qoğozga yozib saqlaşga imkon bermagan, şu sababli oqinlarning aksariyat asarlari yöqolib ketgan.
+ Maşhur qozoq oqinlari qatorida Janak Kambaruli (1760—1857), Maxambet Utemisov (1804—1846), Suyunbay Aronuli (1815—1898), Akan Sere Koramsauli (1843—1913), Jambul Jabayev (1846—1945) va Kenen Azerbaev (1884—1976) tilga o…
+ Boşqirdlarda oqinlar an'anaviy ravişda sesaeng deb ataladi va ular uç simli dömbira sadolari ostida şe'r öqigan. Özbeklarda ayrim joylarda (Toşkent va Sirdaryo atroflarida) «oqin» atamasi dostonçi ma'nosida, baʼ…
+ Ingliz tilidagi materialda «aqın» sözi fors tilidagi akhund unvonidan kelib çiqqan va XIX asrda qozoq hamda qirğiz tillariga kirgan deb hisoblanişi aytiladi; ayrim qozoq olimlari uni «oqim» ma'nosidagi söz bilan bog…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q1370540
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.