Örta Sibir yassitoğligi
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Среднесибирское плоскогорье→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 142
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Örta Sibir yassitoğligi — Şimoliy Osiyoning markaziy qismida, Yenisey va Lena daryolari oraliğida joylaşgan keng yassitoğlik. U [[m:352|Rossiya]]ning Krasnoyarsk ölkasi, Saxa (Yoqutiston) Respublikasi va Irkutsk viloyati…
+ ## Çegaralari
+ ÖzME va rusça Vikipediyaga köra, yassitoğlik şimolda Şimoliy Sibir pasttekisligi bilan, janubda Şarqiy Sayan, Baykalböyi va Baykalorti toğlari bilan tutaşadi. Ğarbda Yenisey vodiysi, şarqda Lena vodiysi uning tabiiy çega…
+ ## Geologik tuzilişi va relyefi
+ ÖzME'ga köra, yassitoğlik Sibir platformasida joylaşgan. Platforma poydevori arxey va proterozoyda hosil bölgan, kuçli özgarişga uçragan va burmalangan jinslardan iborat; u Aldan qalqoni va Anabar massivida yer yuzasiga …
+ Rusça Vikipediyaga köra, relyefda keng platolar bilan qirlar navbatlaşib keladi. Eng baland qismi — vulqon tuflari va trapplardan tuzilgan Putorana platosi, uning eng yuqori nuqtasi Kamen toği (1701 m). Ğarbiy çekkada Ye…
+ ## Iqlimi va abadiy muzloq
+ Iqlimi keskin kontinental. Rusça Vikipediyaga köra, yanvarning örtaça harorati janubda −22 °C atrofida, şimolda −44 °C gaça tuşadi; iyulda janubda 25 °C, şimolda 12 °C atrofida. Eng qattiq qiş Vilyuy platosida böladi, u …
+ Keskin kontinental iqlim abadiy muzloqning deyarli hamma joyda tarqalişiga sabab bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, muzlagan qatlam Vilyuy havzasida 600 m, Marxa daryosi havzasida esa 1500 m gaça çuqurlikka yetadi, janubga…
+ ## Daryolari
+ Yassitoğlik daryolari Şimoliy Muz okeani havzasiga mansub. Yiriklari — Quyi Tunguska, Toşloq Tunguska, Angara, Lena, Vilyuy, Anabar, Olenyok. ÖzME'ga köra, ular sersuv va tezoqar bölib, gidroenergiya zaxirasi katta; Brat…
+ ## Ösimlik va hayvonot dunyosi
+ Hududning asosiy qismi tayga mintaqasida. ÖzME'ga köra, örmonlarda ğarbda Sibir tiloğoçi, şarqda Dauriya tiloğoçi ustunlik qiladi, Angara havzasida qarağay örmonlari ham uçraydi. Janubda örmon-daşt hududlari bor. Möynali…
+ ## Foydali qazilmalari
+ ÖzME va inglizça Vikipediyaga köra, yassitoğlik foydali qazilmalarga juda boy: toşkömir (Tunguska va Irkutsk havzalari), temir rudasi, nikel, oltin, platina, olmos, tabiiy gaz, şuningdek grafit, toş tuzi va slyuda konlar…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 10-jild, 170–171-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 95
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)