Ottava
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ottava — Kanadaning poytaxti. Şahar Ontario provinsiyasida, Ottava daryosi va Rido kanali sohillarida joylaşgan va mamlakatning siyosiy, madaniy hamda iqtisodiy markazi hisoblanadi.
Tarixi
13Hozirgi Ottava hududida yevropaliklar kelguniga qadar algonkin qabilalari yaşagan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Ottava vodiysi taxminan 10 000 yil oldin Şamplen dengizi çekinganidan keyin yaşaş uçun yaroqli bölgan. Hudud yaqinidagi birinçi yevropalik köçmançi Filemon Rayt 1800-yilda daryoning şimoliy tomonida yoğoç tayyorlaş posyolkasiga asos solgan.
Şaharga 1820-yillarda Rido kanali qurilişi paytida asos solingan. Qurilişga polkovnik Jon Bay rahbarlik qilgan, şu sababli şahar dastlab Baytaun deb atalgan. Rido kanali 1832-yilda qurib bitkazilgan. Baytaunda 1835–1845-yillarda irlandiyalik işçilar bilan boğliq «Şinerlar uruşi» deb nomlangan notinçliklar yuz bergan. 1854-yilda (ingliz tilidagi Vikipediyada 1855-yilda) şahar Ottava deb qayta nomlangan. Nom Ottava daryosidan olingan, daryo nomi esa algonkin qabilasi etnonimiga borib taqaladi; ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, u algonkinça «adawe» — «savdo qilmoq» sözidan kelib çiqqan.
Manbalarda poytaxt böliş sanasi turliça berilgan. Özbekça Vikipediyada Ottava 1858-yildan Angliya mustamlakasining, 1867-yildan Kanadaning poytaxti deyiladi. Rus va ingliz tilidagi manbalarga köra, qiroliça Viktoriya Ottavani 1857-yil 31-dekabrdan birlaşgan Kanada provinsiyasining poytaxti etib belgilagan, 1867-yildan esa u Kanada davlatining poytaxti bölgan. Parlament majmuasi qurilişi 1859-yilda boşlanib, parlament 1866-yilda iş boşlagan. 1900-yilda Xallda boşlangan yonğin Ottavaning şimoli-ğarbiy qismiga ham yetgan, 1916-yil fevralida esa parlamentning markaziy binosi yonğinda vayron bölgan.
Geografiyasi
13Şahar mamlakatning janubi-şarqiy qismida, Ontario provinsiyasida, dengiz sathidan 72 m balandlikda joylaşgan. Ottava daryosi Ontario va Kvebek provinsiyalari çegarasidan ötadi; daryoning narigi qirğoğida Gatino şahri bor. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, şahar Ottava va Rido daryolari qöşilgan joyda joylaşgan. Iqlimi mötadil kontinental: yanvarning örtaça harorati −11°, iyulniki 20,3°, yillik yoğin 879 mm.
Aholisi
132021-yilgi röyxatga köra, şahar aholisi 1 017 449 kişi, Ottava–Gatino aglomeratsiyasi aholisi 1 488 307 kişi. Ottava Kanadada törtinçi yirik şahar. Özbekça Vikipediyada aholi 1,06 mln. kişi (2001) deb berilgan va asosan Yevropadan köçib borgan ingliz va fransuzlarning avlodlari ekani aytilgan.
Iqtisodiyoti
13Ottava transport yöllari va şosse yöllari tuguni, daryo porti hisoblanadi; aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Şaharda sellyuloza-qoğoz, poligrafiya, töqimaçilik, kimyo, maşinasozlik, metallsozlik, yoğoçsozlik, mebel va oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Şuningdek, EHM va ilmiy asboblar işlab çiqariladi. 20-asr oxiri va 21-asr boşida yuqori texnologiyalar markaziga aylangan Ottava ba'zan «şimoliy Kremniy vodiysi» deb ataladi.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Ottavada Kanada Qirollik ilmiy jamiyati, Ottava va Karlton universitetlari, Kanada ilmiy tadqiqot kengaşi, kutubxonalar, muzeylar, rasadxona, Milliy galereya va Milliy san'at markazi joylaşgan. Şaharda Kanada parlamenti, Oliy sud va boşqa federal muassasalar bor. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, şaharga yiliga 11 milliondan ortiq mehmon keladi. Şaharda boğ va gulzorlar köp.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ottava // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/515 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAOttava. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/515
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/515
Raqamlarda
Aholi soni · 2021-yil
1 mln kişi
+8,9 %2016-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q1930wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q16wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.