Özbekiston milliy teleradiokompaniyasi

Özbekiston milliy teleradiokompaniyasi (ÖzMTRK) — Özbekiston Respublikasining milliy davlat televideniye va radio eşittiriş tarmoği. Manbalarda u Özbekiston televideniye va radio axborot tarqatuvçi taşkiloti sifatida ta'riflanadi.

Rus tilidagi va ingliz tilidagi manbalarga köra, 1927-yil 11-fevralda Özbekiston SSR Poçta-telegraf komissarligi örta tölqinlarda «Özbek radiosi» stansiyasini işga tuşirgan. Şu sana özbek radiosining tuğilgan kuni hisoblanadi; birinçi diktor va Özbekiston radiosining asosçisi sifatida Nazirxon Komolov, birinçi direktor sifatida Iskandar Qalandarov tilga olinadi. Özbek tilidagi Vikipediya esa Özbekiston radiosi 1926-yildan beri eşittiriş berib kelayotganini yozadi; bu ma'lumotlar bir-biriga zid.

1933-yilda Özbekiston SSR Radioeşittiriş va radiofikatsiya qömitasi tuzilgan. 1947-yilda u qisqa tölqinlarda xorijiy mamlakatlarga eşittiriş boşlagan («Toşkent radiosi» çaqiriq belgisi bilan). 1952-yilda qömita Madaniyat vazirligi Radioaxborot boş boşqarmasiga aylantirilgan. 1956-yilda Toşkent televideniye studiyasi taşkil etilgan; özbek tilidagi Vikipediya televizion körsatuvlar 1956-yil 5-noyabrda Toşkentda boşlanganini qayd etadi.

1957-yilda Özbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi Televideniye va radioeşittiriş davlat qömitasi tuzilgan. Özbek tilidagi Vikipediya taşkilot 1957-yilda Özbekiston radioeşittiriş va televideniye qömitasi sifatida tuzilganini bildiradi. 1970-yilda telefilmlar tayyorlaş böyiça boş tahririyat yaratilgan („Özbektelefilm“ imzosi ostida).

1992-yil 7-yanvarda taşkilot Özbekiston Davlat teleradiokompaniyasiga aylantirilgan. 1996-yil 7-mayda Özbekiston Teleradiokompaniyasi (Özteleradio) deb qayta nomlangan. 2005-yil 8-noyabrda rus tilidagi Vikipediyaga köra u Milliy teleradiokompaniyaga aylantirilgan; şu doirada „Özbekiston“, „Sport“, „Toşkent“ teleradiokanallari, „Yoşlar“ aksiyadorlik jamiyati, Respublika teleradiomarkazi va „Özbektelefilm“ davlat unitar korxonasi taşkil etilgan. 2013-yil 13-dekabrda Oilaviy va Diyor telekanallari, 2017-yilda „Özbekiston 24“ radiostansiyasi, 2021-yil aprelidan OTT-xizmat işga tuşirilgan.

Rus tilidagi Vikipediyaga köra, 2016-yil dekabr holatiga tarmoq 12 telekanal, 4 radiokanal va 12 hududiy teleradiokompaniyadan iborat; eşittiriş raqamli va analog formatda, şuningdek sun'iy yöldoş va internet orqali olib boriladi. Teledasturlar asosan özbek va rus, şuningdek qozoq, qirğiz, tojik, uyğur, turk, koreys va nemis tillarida uzatiladi.

Tarkibida „Özbektelefilm“ studiyasi (1970), Badiiy jamoalar direksiyasi (1987; 7 jamoa, jumladan „Bulbulça“ bolalar xori), Respublika telemarkazi, Respublika radioeşittiriş va ovoz yoziş uyi (1966) hamda Toşkent viloyati Böstonliq tumanidagi „Oqtoş“ ijod uyi bor. Xalqaro aloqalar departamenti orqali MDR-ARD, CFI, CNN, DW, NHK, KBS, TRT kabi taşkilotlar bilan hamkorlik olib boriladi; „Axborot“ dasturi SCOLA konsorsiumi orqali internetda uzatiladi.

• Teledasturlar sutkasiga örtaça 51,5 soat efirga uzatiladi.
• Radioeşittirişlar kundalik örtaça hajmi 91,7 soat; 4 ta respublika kanali orqali uzatiladi.
• „Özbektelefilm“da yiliga 23 soatga yaqin hujjatli va 24 soatga yaqin badiiy film yaratiş közda tutilgan; dublyaj bölimida yiliga 550–600 soat film tarjima qilinadi.
• Respublika radioeşittiriş uyi 11 ta sex va bölimdan iborat.
• „Oqtoş“ ijod uyi 8,5 gektar, 10 kottej, bir vaqtda 220 kişiga möljallangan.
• 2016-yil dekabr holatiga: 12 telekanal, 4 radiokanal, 12 hududiy teleradiokompaniya.

Raislar: Ganja Yoqubov (1990–1997), Abdusaid Köçimov (1997–2005), Alişer Xöjayev (2005–2017), Xurşid Mirzohidov (2017-yil fevral–avgust), Bobur Alixonov (2017-yil avgust–sentyabr), Alişer Xöjayev (2017–2024), Abduraşid Jöraboyev (2024-yildan).

Tuzilmada telekanallar va radiokanallar, hududiy teleradiokompaniyalar, Respublika teleradiomarkazi, „Özbektelefilm“ studiyasi va Badiiy jamoalar direksiyasi mavjud.