Aql
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 853-b. — ziyouz.com
Aql — inson miyasining dunyoni aks ettiriş va şaxsning voqelikka bölgan munosabatlarini boşqarib turadigan faoliyati. A. obyektiv dunyo narsahodisalarining muhim qonuniy aloqamunosabatlarini aks ettiriş va şu tariqa voqelikni ijodiy özgartiriş imkonini beradi. Fikrning teranligi, tanqidiyligi, uyğunligi, kengligi va tezligi A.ning eng muğim sifatlari hisoblanadi. A. yaşaş şaroiti ta'sirida, faoliyat va ayniqsa ta'lim-tarbiya jarayonida rivojlanadi. Bir neça falsafiy oqimlarda A. oliy ibtido va mohiyat (panlogizm), insonlarning bilişi va xulqi asosi (ratsionalizm) deb tuşuniladi. Marifat-parvarlik davrida A.ga siğiniş kuçaygan (yana q. Logos, Nus, Tafakkur).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АҚЛ — инсон миясининг дунёни акс эттириш ва шахснинг воқеликка бўлган муносабатларини бошқариб турадиган фаолияти. А. объектив дунё нарсаҳодисаларининг муҳим қонуний алоқамуносабатларини акс эттириш ва шу тариқа воқеликни ижодий ўзгартириш имконини беради. Фикрнинг теранлиги, танқидийлиги, уйғунлиги, кенглиги ва тезлиги А.нинг энг муғим сифатлари ҳисобланади. А. яшаш шароити таъсирида, фаолият ва айниқса таълим-тарбия жараёнида ривожланади. Бир неча фалсафий оқимларда А. олий ибтидо ва моҳият (панлогизм), инсонларнинг билиши ва хулқи асоси (рационализм) деб тушунилади. Маьрифат-парварлик даврида А.га сиғиниш кучайган (яна қ. Логос, Нус, Тафаккур).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.