Baroqxon
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 129–130-b. — ziyouz.com
Baroqxon (haqiqiy ismi Navröz Ahmadxon) (? — 1556, Samarqand) — şayboniylar sulolasidan bölgan xon. Abulxayrxonnmng nevarasi, Toşkent hokimi Suyunçxöjaxonning kiçik öğli. Otasining vafotidan keyin Toşkent hokimi (1525 — 51), söngra Movarounnahr (1551 — 56) xoni. B. yoşligida Vosifiydan şe'riyat, musiqa, aşula, vazn va nazmdan ta'lim olgan. Ayni vaqtda çavandozlik va harbiy maşqlar b-n köproq maşğul bölgan. B. öz saltanatini kengaytiriş uçun köp harbiy yurişlar uyuştirgan. Abdullatifxon vafotidan keyin 1551 y. Samarqand taxtiga ötirgan va Navröz Ahmadxon nomi b-n Movarounnahrni boşqargan. Uning nomi b-n tanga pullar zarb etilgan. B. obodonçilik işlariga e'tibor bergan, madrasalar qurdirgan (q. Baroqxon madrasasi). Hofiz Taniş Buxoriyning «Abdullanoma» asarida qayd etilişiça, B. 1556 y. Zarafşon daryosidan boşlangan Darğom kanalining boş inşooti — Ravotxöja töğonini tuzattiriş uçun kelgan va şu yerda tösatdan vafot etgan. B. davrida Movarounnahr b-n Yaqin va Örta Şarq mamlakatlari, Hindiston, Xitoy, Sibir örtasida savdo-sotiq, elçilik munosabatlari rivojlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАРОҚХОН (ҳақиқий исми Наврўз Аҳмадхон) (? — 1556, Самарқанд) — шайбонийлар сулоласидан бўлган хон. Абулхайрхоннмнг невараси, Тошкент ҳокими Суюнчхўжахоннинг кичик ўғли. Отасининг вафотидан кейин Тошкент ҳокими (1525 — 51), сўнгра Мовароуннаҳр (1551 — 56) хони. Б. ёшлигида Восифийдан шеърият, мусиқа, ашула, вазн ва назмдан таълим олган. Айни вақтда чавандозлик ва ҳарбий машқлар б-н кўпроқ машғул бўлган. Б. ўз салтанатини кенгайтириш учун кўп ҳарбий юришлар уюштирган. Абдуллатифхон вафотидан кейин 1551 й. Самарқанд тахтига ўтирган ва Наврўз Аҳмадхон номи б-н Мовароуннаҳрни бошқарган. Унинг номи б-н танга пуллар зарб этилган. Б. ободончилик ишларига эътибор берган, мадрасалар қурдирган (қ. Бароқхон мадрасаси). Ҳофиз Таниш Бухорийнинг «Абдулланома» асарида қайд этилишича, Б. 1556 й. Зарафшон дарёсидан бошланган Дарғом каналининг бош иншооти — Равотхўжа тўғонини тузаттириш учун келган ва шу ерда тўсатдан вафот этган. Б. даврида Мовароуннаҳр б-н Яқин ва Ўрта Шарқ мамлакатлари, Ҳиндистон, Хитой, Сибирь ўртасида савдо-сотиқ, элчилик муносабатлари ривожланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.