Dekompression kasalliklar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 170-b. — ziyouz.com
Dekompression kasalliklar — atrof muhitda bosimning tez özgarişi natijasida röy beradigan kasallik holati. Asosan uçuvçilarda, ğavvoslarda va kessonda işlovçilarda (kesson kasalligi) uçraydi. Ança yuqori bosimli muhitdan birmunça past bosimli muhitga birdan ötilganda töqimalarda erigan azot pufak-pufak bölib ajralib çiqadi. Bu D. k.ga sabab böladi. D. k.ning oğir-yengilligi organizmning individual xususiyatiga, bosimning özgarişi darajasiga va havoda yoki suv ostida qança vaqt bölişga, gaz pufakçalarining mikdori va qayerda joylaşganligiga boğliq. D. k. belgilari: muskul, böğimlar va töş osti oğriydi, badan qiçişadi, yötal tutadi, vegegativ nerv sistemasi, tomirlar va miya faoliyati buziladi, periferik nervlarga şikayet yetadi. Bemorning rangi öçib, terlaydi, köngli aynib qusadi, boşi aylanadi, huşdan ketadi. Sovqotganda, qon aylanişi buzilganda oğriq zörayali. Bemorning umumiy ahvolidan kelib çiqqan holda davo buyuriladi, köproq yurak-tomir va nafas a'zolari faoli-yatini yaxşilaydigan doridarmonlar beriladi. Dekompressiya tufayli röy bergan holatlar har birining kelib çiqiş sababi va rivojlanişiga ka-rab, uni D. k.ning alohida turi deb farqlanadi (yana q. Balandlik kasalligi, Kesson kasalligi).
Q.: Balandlik kasalligi, Kesson kasalligi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕКОМПРЕССИОН КАСАЛЛИКЛАР — атроф муҳитда босимнинг тез ўзгариши натижасида рўй берадиган касаллик ҳолати. Асосан учувчиларда, ғаввосларда ва кессонда ишловчиларда (кессон касаллиги) учрайди. Анча юқори босимли муҳитдан бирмунча паст босимли муҳитга бирдан ўтилганда тўқималарда эриган азот пуфак-пуфак бўлиб ажралиб чиқади. Бу Д. к.га сабаб бўлади. Д. к.нинг оғир-енгиллиги организмнинг индивидуал хусусиятига, босимнинг ўзгариши даражасига ва ҳавода ёки сув остида қанча вақт бўлишга, газ пуфакчаларининг микдори ва қаерда жойлашганлигига боғлиқ. Д. к. белгилари: мускул, бўғимлар ва тўш ости оғрийди, бадан қичишади, йўтал тутади, вегегатив нерв системаси, томирлар ва мия фаолияти бузилади, периферик нервларга шикает етади. Беморнинг ранги ўчиб, терлайди, кўнгли айниб қусади, боши айланади, ҳушдан кетади. Совқотганда, қон айланиши бузилганда оғриқ зўраяли. Беморнинг умумий аҳволидан келиб чиққан ҳолда даво буюрилади, кўпроқ юрак-томир ва нафас аъзолари фаоли-ятини яхшилайдиган доридармонлар берилади. Декомпрессия туфайли рўй берган ҳолатлар ҳар бирининг келиб чиқиш сабаби ва ривожланишига ка-раб, уни Д. к.нинг алоҳида тури деб фарқланади (яна қ. Баландлик касаллиги, Кессон касаллиги).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.