Entelexiya
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 144-b. — ziyouz.com
Entelexiya (yun. — tugal, mukammal va — egaman) — Aristotel falsafasidagi tuşunça; borliqdagi bironbir imkoniyatning amalga oşuvi, şuningdek, ana şu amalga oşişning harakatlantiruvçi omilini (mas, jon tananing E.si sifatida) bildiradi va borliqning törtta asosiy prinsipi — şakl, materiya, iştirok etuvçi sabab va maqsad birligini ifodalaydi. E.da hodisalarni tuşuntirişning teleologik prinsipi (q. Teleologiya) namoyon böladi. «E.» termini örta asr falsafasida, G. V. Leybnits ta'limotida saqlangan. Biologik hodisalar sabablarini ğayritabiiy kuçlardan qidiriş ham ana şu tuşunça bilan boğliqdir (q. Vitalizm.)
Q.: Teleologiya, Vitalizm
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭНТЕЛЕХИЯ (юн. — тугал, мукаммал ва — эгаман) — Аристотель фалсафасидаги тушунча; борлиқдаги биронбир имкониятнинг амалга ошуви, шунингдек, ана шу амалга ошишнинг ҳаракатлантирувчи омилини (мас, жон тананинг Э.си сифатида) билдиради ва борлиқнинг тўртта асосий принципи — шакл, материя, иштирок этувчи сабаб ва мақсад бирлигини ифодалайди. Э.да ҳодисаларни тушунтиришнинг телеологик принципи (қ. Телеология) намоён бўлади. «Э.» термини ўрта аср фалсафасида, Г. В. Лейбниц таълимотида сақланган. Биологик ҳодисалар сабабларини ғайритабиий кучлардан қидириш ҳам ана шу тушунча билан боғлиқдир (қ. Витализм.)
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.