Etalon vaqt
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 236-b. — ziyouz.com
Etalon vaqt — Yerning örtaça aylaniş tezligiga mos keluvçi aniq vaqt şkalasi (jadvali) ni tuziş uçun xalqaro vaqt xizmati olib boradigan astronomik kuzatişlar natijalari asosida hisoblanuvçi xalqaro vaqt. Aniq atom vaqti şkalasi kiritilganidan (1975 yildan) keyin xalqaro vaqt şkalasi E.v. şkalasi maqomini yöqotdi. Xalqaro vaqt yangi ehtimoliystatik usulda hisoblanadi. Mamlakatlarning vaqt xizmatlari Yerning aylaniş tezligi özgarişlari va uning fazodagi vaziyati töğrisida muntazam ma'lumotlarni tayyorlaydi. Vaqt xizmati har kunning ma'lum soatlarida radio orqali aniq vaqt signallarini berib turadigan st-yalar köp. Jahon miqyosida E.v.ga doir işlarni Parijda joylaşgan Xalqaro vaqt byurosi boşqarib turadi. Özbekistonda E.v. masalalari bilan Özbekiston FA Astronomiya instituti şuğullanadi (q. Vaqt, Vaqt xizmati).
Q.: Vaqt, Vaqt xizmati
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭТАЛОН ВАҚТ — Ернинг ўртача айланиш тезлигига мос келувчи аниқ вақт шкаласи (жадвали) ни тузиш учун халқаро вақт хизмати олиб борадиган астрономик кузатишлар натижалари асосида ҳисобланувчи халқаро вақт. Аниқ атом вақти шкаласи киритилганидан (1975 йилдан) кейин халқаро вақт шкаласи Э.в. шкаласи мақомини йўқотди. Халқаро вақт янги эҳтимолийстатик усулда ҳисобланади. Мамлакатларнинг вақт хизматлари Ернинг айланиш тезлиги ўзгаришлари ва унинг фазодаги вазияти тўғрисида мунтазам маълумотларни тайёрлайди. Вақт хизмати ҳар куннинг маълум соатларида радио орқали аниқ вақт сигналларини бериб турадиган ст-ялар кўп. Жаҳон миқёсида Э.в.га доир ишларни Парижда жойлашган Халқаро вақт бюроси бошқариб туради. Ўзбекистонда Э.в. масалалари билан Ўзбекистон ФА Астрономия институти шуғулланади (қ. Вақт, Вақт хизмати).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.