Immobilizatsiya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 135-b. — ziyouz.com
Immobilizatsiya (lot. immobilisis — qimirlamaydigan, harakatsiz) — gavdaning şikastlangan yoki kasal qismini (odatda, qöl-oyoq va umurtqa poğonasini) qimirlamaydigan qilib qöyiş. Suyak singanda, çiqqanda, ta-yanç-xarakat a'zolarining yalliğlaniş kasalliklarida (osteomiyelit, sil va b.), suyak va yumşoq töqimaning turli jaroxatlarida, şuningdek, operatsiyadan keyin gavdaning tegişli joylarini ma'lum vaziyatda uşlab turiş uçun I. qöllaniladi. Şikastlanganda oğriqni kamaytiriş, travmatik şok va infeksiya tuşişining oldini olişda, bemorning tezda soğayib ketişida I. ning ahamiyati katta. Vaqtinça (transport) va doimiy (davolaş) I. qilinadi. Vaqtinça I. suyak singanda va b. oğir şikastlanişlarda birinçi yor-dam körsatişning eng muhim vosita-sidir. Vaqtinça I. uçun maxsus şinalar (Detiriks, Kramer, Bogdanov va h.k.), şuningdek, qöl ostida bor bölgan faner, taxta va b. materiallar (mas, taxtakaç) dan foydalaniladi. Şinalaş — vaqtinça I. ning asosiy turi hisoblanadi. Bemor kasalxonaga keltirilgandan söng vaqtinça I. doimiy I. b-n almaştiriladi (q. Suyak si-nişi, Suyak çiqişi). Davo I. si gips boğlov, tortib qöyiş, ortopedik moslama, korset va b. yordamida kilinadi. Singan suyak bölaklarini jarroxlik yöli b-n biriktirib qöyiş uçun maxsus vint, plastinka va b. qöllaniladi. Taxtakaçlaş xam I. ga yordam beradi.
Q.: Suyak çiqişi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИММОБИЛИЗАЦИЯ (лот. immobilisis — қимирламайдиган, ҳаракатсиз) — гавданинг шикастланган ёки касал қисмини (одатда, қўл-оёқ ва умуртқа поғонасини) қимирламайдиган қилиб қўйиш. Суяк синганда, чиққанда, та-янч-харакат аъзоларининг яллиғланиш касалликларида (остеомиелит, сил ва б.), суяк ва юмшоқ тўқиманинг турли жарохатларида, шунингдек, операциядан кейин гавданинг тегишли жойларини маълум вазиятда ушлаб туриш учун И. қўлланилади. Шикастланганда оғриқни камайтириш, травматик шок ва инфекция тушишининг олдини олишда, беморнинг тезда соғайиб кетишида И. нинг аҳамияти катта. Вақтинча (транспорт) ва доимий (даволаш) И. қилинади. Вақтинча И. суяк синганда ва б. оғир шикастланишларда биринчи ёр-дам кўрсатишнинг энг муҳим восита-сидир. Вақтинча И. учун махсус шиналар (Детирикс, Крамер, Богданов ва ҳ.к.), шунингдек, қўл остида бор бўлган фанер, тахта ва б. материаллар (мас, тахтакач) дан фойдаланилади. Шиналаш — вақтинча И. нинг асосий тури ҳисобланади. Бемор касалхонага келтирилгандан сўнг вақтинча И. доимий И. б-н алмаштирилади (қ. Суяк си-ниши, Суяк чиқиши). Даво И. си гипс боғлов, тортиб қўйиш, ортопедик мослама, корсет ва б. ёрдамида килинади. Синган суяк бўлакларини жаррохлик йўли б-н бириктириб қўйиш учун махсус винт, пластинка ва б. қўлланилади. Тахтакачлаш хам И. га ёрдам беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.