Intonatsiya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 225-b. — ziyouz.com
Intonatsiya (lot. Intono — baland ?talaffuz qilaman) (tilşunoslikda) — nutqning ohangi, uning maromiymusiqiy tomoni; tovuşning navbatmanavbat kötarilişi va tuşi-şi. I. nutqning sintaktik ma'nolari (darak, söroq, buyruq)ni ham ifodalaydi. Nutq qaratilgan obyektga bölgan sözlovçining munosabati, hissiyoti sözdagi I.da namoyon böladi. Yozuvda I. qisman tiniş belgilari orqali ifodalanadi. Nutqning stilistik xususi-yatlarini farqlaşda, uni şakllantirişda ham ma'lum rol öynaydi.
I.ni nutq unsuri sifatida örganiş 19-a. oxirlaridan boşlangan. Hoz. I.ning ran turlarini özaro farqlaşdagi ahamiyati, sintaksis b-n özaro munosabati va uning tarkibiy qismlari tadqiq etilgan, matn I.si va fonostilistika borasida tadqiqotlar olib borilmoqda (yana q. Gap).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНТОНАЦИЯ (лот. Intono — баланд ?талаффуз қиламан) (тилшуносликда) — нутқнинг оҳанги, унинг маромиймусиқий томони; товушнинг навбатманавбат кўтарилиши ва туши-ши. И. нутқнинг синтактик маънолари (дарак, сўроқ, буйруқ)ни ҳам ифодалайди. Нутқ қаратилган объектга бўлган сўзловчининг муносабати, ҳиссиёти сўздаги И.да намоён бўлади. Ёзувда И. қисман тиниш белгилари орқали ифодаланади. Нутқнинг стилистик хусуси-ятларини фарқлашда, уни шакллантиришда ҳам маълум роль ўйнайди.
И.ни нутқ унсури сифатида ўрганиш 19-а. охирларидан бошланган. Ҳоз. И.нинг ran турларини ўзаро фарқлашдаги аҳамияти, синтаксис б-н ўзаро муносабати ва унинг таркибий қисмлари тадқиқ этилган, матн И.си ва фоностилистика борасида тадқиқотлар олиб борилмоқда (яна қ. Гап).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.