Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Invariantlik

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 158–159-b. — ziyouz.com

    Invariantlik - obyektning ma'lum özgartirgiçlarga yoki fizikaviy şaroitlarga nisbatan özgarmasligi, mustaqilligi. Lorens almaştirişita nisbatan özgarmas qolgan kattaliklar Lorens invariantligi deiiladi. Tört ölçamli interval şunday kattalikka misol böla oladi (q. Nisbiylik nazariyasi). I. tuşunçasining muhimligi şundaki, uning yordamida koordina-talar tizimini tanlaşga boğliq bölmagan va tekşirilayotgan obyektning içki xossasini tasniflaydigan kattalikni ajratiş mumkin. Biror özgartirgiçga nisbatan fizikaviy ti-zimlarning harakat tenglamalari invariantligi saqlaniş qonuniga boglik (yana q. Invariantlar).

    Q.: Invariantlar, Nisbiylik nazariyasi

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ИНВАРИАНТЛИК - объектнинг маълум ўзгартиргичларга ёки физикавий шароитларга нисбатан ўзгармаслиги, мустақиллиги. Лоренц алмаштиришита нисбатан ўзгармас қолган катталиклар Лоренц инвариантлиги деиилади. Тўрт ўлчамли интервал шундай катталикка мисол бўла олади (қ. Нисбийлик назарияси). И. тушунчасининг муҳимлиги шундаки, унинг ёрдамида координа-талар тизимини танлашга боғлиқ бўлмаган ва текширилаётган объектнинг ички хоссасини таснифлайдиган катталикни ажратиш мумкин. Бирор ўзгартиргичга нисбатан физикавий ти-зимларнинг ҳаракат тенгламалари инвариантлиги сақланиш қонунига боглик (яна қ. Инвариантлар).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.