Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Iyerogliflar

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 56-b. — ziyouz.com

    Iyerogliflar (yun. hieros — muqad-das va qluphe — öyiq) — bir söz, böğin yoki tovuşni ifodalaşga xizmat qiluvçi fafik ifoda. I. ning eng qad. si Misr yozuvi belgilari bölib, mil. av. 4ming yillik oxirida qöllangan. Hoz. 5 mingga yaqin Misr iyeroglifi ma'lum. Misr I.i orasida quyidagilar fa-rqlanadi: 1) bir konsonatli belgilar (30 ga yaqin); bular misr tilidagi undoş tovuşlarni ifoda etgan; 2) morfemalarni fonetik ifodalaş uçun ikki va uç konsonantli belgilar; 3) bir butun sözni ifodalaş uçun ide-ogrammalar; 4) determinatlar — söz ma'nosini aniqlaştiruvçi yordamçi (talaffuz etilmaydigan) ideografik belgilar.

    I. termini yozuvning boşqa tizimlariga nisbatan ham işlatiladi. Mas, qad. (mil. av. 2 minginçi yillar) va hoz. Xitoy yozuvi, xat yozuvining (mil. av. 2—1ming yillar) turli tasviriy (mixxat bölmagan) belgilari va b. ga nisbatan qöllaniladi (q. Xitoy yozuvi, Yapon yozuvi).

    Q.: Xitoy yozuvi, Yapon yozuvi

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ИЕРОГЛИФЛАР (юн. hieros — муқад-дас ва qluphe — ўйиқ) — бир сўз, бўғин ёки товушни ифодалашга хизмат қилувчи фафик ифода. И. нинг энг қад. си Миср ёзуви белгилари бўлиб, мил. ав. 4минг йиллик охирида қўлланган. Ҳоз. 5 мингга яқин Миср иероглифи маълум. Миср И.и орасида қуйидагилар фа-рқланади: 1) бир консонатли белгилар (30 га яқин); булар миср тилидаги ундош товушларни ифода этган; 2) морфемаларни фонетик ифодалаш учун икки ва уч консонантли белгилар; 3) бир бутун сўзни ифодалаш учун иде-ограммалар; 4) детерминатлар — сўз маъносини аниқлаштирувчи ёрдамчи (талаффуз этилмайдиган) идеографик белгилар.

    И. термини ёзувнинг бошқа тизимларига нисбатан ҳам ишлатилади. Мас, қад. (мил. ав. 2 мингинчи йиллар) ва ҳоз. Хитой ёзуви, хат ёзувининг (мил. ав. 2—1минг йиллар) турли тасвирий (миххат бўлмаган) белгилари ва б. га нисбатан қўлланилади (қ. Хитой ёзуви, Япон ёзуви).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.