Köz xiralaşuvi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 832-b. — ziyouz.com
Köz xiralaşuvi KÖZ XIRALAŞUVI, körişning pasayişi — köriş ötkirligining pasayişi. Har bir közning köriş ötkirligi uzoqdan va yaqindan kurişga tekşiriladi (q. Uzoqdan köriş, Yaqindan köriş). K. x. köpinça köz refraksiyasining anomaliyalari (miopiya, gipermetropiya va astigmatizm)da paydo böladi. 40 yoşdan boşlab esa gavharning qotişi sababli közning köriş qobiliyati susaya boradi va 50— 60 yoşda ança susayadi. Şuning uçun yaqindan öqiş qiyinlaşadi. K. x. ga közning optik soqalarida uçraydigan turli xastaliklar (keratit, şox parda yarasi yoki unga oqtuşişi, köz içiga qon quyilişi, katarakta, şişasimon tananing xiralaşişi) sabab bölişi mumkin, şuningdek, keksalikdagi K. x. kuzatiladi. Tör parda va kuriş nervining tuğma nuqsonlari, kasalliklari, köz şikastlanişi, glaukoma, organizmda moddalar almaşinuvining buzilişi, qontomir, endokrin va nerv sistemasining kasalliklari ham K.x.ga olib keladi. K. x. şabkörlik va rang ajrata olmaslik b-n birga keçişi ham mumkin.
Köz xiralaşganda sababini aniqlab, söng körişni yaxşilaş çoralari kuriladi. Közoynak yoki kontaktli linzalar, jarrohlik usullari yordamida kuriş utkirligini oşiriş mumkin. K. x.ning oldini oliş uçun glaukomani erta aniqlaş va davolaş, gigiyena va xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qiliş lozim.
Q.: Uzoqdan köriş, Yaqindan köriş
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎЗ ХИРАЛАШУВИ, кўришнинг пасайиши — кўриш ўткирлигининг пасайиши. Ҳар бир кўзнинг кўриш ўткирлиги узоқдан ва яқиндан куришга текширилади (қ. Узоқдан кўриш, Яқиндан кўриш). К. х. кўпинча кўз рефракциясининг аномалиялари (миопия, гиперметропия ва астигматизм)да пайдо бўлади. 40 ёшдан бошлаб эса гавҳарнинг қотиши сабабли кўзнинг кўриш қобилияти сусая боради ва 50— 60 ёшда анча сусаяди. Шунинг учун яқиндан ўқиш қийинлашади. К. х. га кўзнинг оптик соқаларида учрайдиган турли хасталиклар (кератит, шох парда яраси ёки унга оқтушиши, кўз ичига қон қуйилиши, катаракта, шишасимон тананинг хиралашиши) сабаб бўлиши мумкин, шунингдек, кексаликдаги К. х. кузатилади. Тўр парда ва куриш нервининг туғма нуқсонлари, касалликлари, кўз шикастланиши, глаукома, организмда моддалар алмашинувининг бузилиши, қонтомир, эндокрин ва нерв системасининг касалликлари ҳам К.х.га олиб келади. К. х. шабкўрлик ва ранг ажрата олмаслик б-н бирга кечиши ҳам мумкин.
Кўз хиралашганда сабабини аниқлаб, сўнг кўришни яхшилаш чоралари курилади. Кўзойнак ёки контактли линзалар, жарроҳлик усуллари ёрдамида куриш уткирлигини ошириш мумкин. К. х.нинг олдини олиш учун глаукомани эрта аниқлаш ва даволаш, гигиена ва хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя қилиш лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.