Morfogenez
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 750–751-b. — ziyouz.com
Morfogenez (yun. morphe — şakl va genesis — rivojlaniş) — organizmlarning ontogenezi va filogenezida yangi şakllar va tuzilmalarning hosil böliş jarayoni. M. jarayonida hujayralarning köpayişi, joyining özgarişi, tanlanişi, ba'zi hujayra guruhlarining oldindan irsiy belgilab qöyilgan ölimi va ixtisoslanişi kuzatiladi. Murtakhujayralarining ixtisoslanişi tufayli har xil tuzilişga va funksiyaga ega bölgan hujayralar şakllanadi. Ixtisoslaşgan hujayralar muayyan yönalişda rivojlana boşlaydi. Bu jarayon determinatsiya deyiladi. Unda hujayra guruxdari özaro ta'sir qilib, bir-birining rivojlanişini boşqaradi. Bu hodisa embrional induksiya deyiladi (yana q. Ontogenez, Filogenez).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОРФОГЕНЕЗ (юн. morphe — шакл ва genesis — ривожланиш) — организмларнинг онтогенези ва филогенезида янги шакллар ва тузилмаларнинг ҳосил бўлиш жараёни. М. жараёнида ҳужайраларнинг кўпайиши, жойининг ўзгариши, танланиши, баъзи ҳужайра гуруҳларининг олдиндан ирсий белгилаб қўйилган ўлими ва ихтисосланиши кузатилади. Муртакҳужайраларининг ихтисосланиши туфайли ҳар хил тузилишга ва функцияга эга бўлган ҳужайралар шаклланади. Ихтисослашган ҳужайралар муайян йўналишда ривожлана бошлайди. Бу жараён детерминация дейилади. Унда ҳужайра гурухдари ўзаро таъсир қилиб, бир-бирининг ривожланишини бошқаради. Бу ҳодиса эмбрионал индукция дейилади (яна қ. Онтогенез, Филогенез).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.