Motam marosimlari

Motam marosimlari - kişining vafoti munosabati b-n marhumning xotirasini yod etib ötkaziladigan marosimlar. M.m. barça xalqlarda mavjud, u geografik şaroit, ijtimoiy-iqtisodiy tuzum, kişilarning ilmiy, diniy tasav-vurlari va b. omillar ta'sirida özgarib borgan. M.m. marhum vafotining ma'lum kunlarida, fasl mavsumlarida hamda diniy bayramlarda ötkaziladigan marosimlarga bölinadi. Bu marosimlarda marhumning arvohi yod etilgan, arvohni şod etiş uçun turli rasmrusmlar bajo keltirilgan (q. Aza). Ibtidoiy davrlarda , odamlar özlarini göyo arvohlardan himoya qiliş maqsadida tanalarini j qora yoki qizil rangga böyaganlar, ke- : yinçalik kiyimlari rangini özgar- j tirganlar (azadorlarning qora, kök, odmi kiyim kiyişlari şundan kelib çiqqan). Örta Osiyo xalqdarida motamning 1-belgisi ovoz çiqarib yiğlaşdir. Marhumning eng yaqin kişilari (ayol va erkaklar) judolik belgisi si-fatida bel boğlaydilar. Marhum dafn etilgandan keyin, uç, yetti, marhum vafotining 17— 19kuni yigirma, söngra qirq ötkaziladi. M.m.ning eng sönggisi yildir. Yil marhum vafotiga bir yil tölganda (ba'zan oldinroq) ötkaziladi. Motam liboslarini yeçadilar, oq kiyim ki-yadilar. Bu marosim Toşkent vohasida oq solar, Farğona oq kiydi deb nomlanadi. M.m.ning fasl b-n boğliqligi: bahorda gul, kuzda qovun-uzum, qovoq oşi, qor yoqqanda qor yoğdi va b. Ramazon va qurbon hayitida azador uyga qarindoşlar, mahalladoşlar kelib marhum xotirasiga fotiha öqiganlar, azadorlardan köngil söraganlar. Endilikda ma'lum muddatda ötkaziladigan M.m. marhum xotirasini yod etiş mazmunidagi marosimlarga aylanib bormoqda.

Kişilar marhumning tiriklik çoğida xdyotda qoldirgan işi, faoliyati, jamiyat uçun qilgan xizmatlarini taqdirlab, uning xotirasini doimo yod etadilar (yana q. Dafn marosimi).