Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Moxoroviçiç yuzasi

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 766–767-b. — ziyouz.com

    Moxoroviçiç yuzasi - Yer pösti b-n mantiyasi orasidagi çegara. M. yu. dastlab 1909 y.da Bolkrn zilzilalaridan tarqalgan seysmik tölqinlarni örganiş natijasida aniqlangan. Böylama seysmik tölqinlar tezligi M. yu.ni kesib ötganda (yuqoridan pastga) sakrab boradi. M. yu.da böylama seysmik tölqinlar tezligi M. yu. ustida 6,9—7,5 km/sek., ostida 8,0—8,2 km/ sek.ga teng. Köndalang tölqinlarning tezligi M. yu. ustida 3,6—4,2 km/sek., ostida 4,4—4,7 km/sek. M.yu. okeanlar tubida 10—12 km, toğlik joylarda 60— 70 km çuqurlikda joylaşgan. Özbeki-stonning Farğona vodiysida 55 km, Toşkent vohasida 40— 45 km, Qizilqumda 35 km ga yetadi. Pomir toğlarida esa 80—85 km. M.yu.ning tabiati haqida seysmolog olimlar orasida hanuzgaça yagona fikr yöq. Bu sohada amaliy va nazariy izlanişlar davom etmoqda. M.yu.ni ilmiy örganiş Yer pusti evo-lyutsiyasini aniqlaş va qazilma boyliklarning paydo bölişi jarayonini biliş, ularni qidirib topişda ahamiyati katta. M.yu. uni kaşf qilgan xorvatiyalik seysmolog A. Moxoroviçiç (1857—1936) nomi b-n atalgan. Yana q. Yer.

    Q.: Yer, Yer, Yer

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МОХОРОВИЧИЧ ЮЗАСИ - Ер пўсти б-н мантияси орасидаги чегара. М. ю. дастлаб 1909 й.да Болкрн зилзилаларидан тарқалган сейсмик тўлқинларни ўрганиш натижасида аниқланган. Бўйлама сейсмик тўлқинлар тезлиги М. ю.ни кесиб ўтганда (юқоридан пастга) сакраб боради. М. ю.да бўйлама сейсмик тўлқинлар тезлиги М. ю. устида 6,9—7,5 км/сек., остида 8,0—8,2 км/ сек.га тенг. Кўндаланг тўлқинларнинг тезлиги М. ю. устида 3,6—4,2 км/сек., остида 4,4—4,7 км/сек. М.ю. океанлар тубида 10—12 км, тоғлик жойларда 60— 70 км чуқурликда жойлашган. Ўзбеки-стоннинг Фарғона водийсида 55 км, Тошкент воҳасида 40— 45 км, Қизилқумда 35 км га етади. Помир тоғларида эса 80—85 км. М.ю.нинг табиати ҳақида сейсмолог олимлар орасида ҳанузгача ягона фикр йўқ. Бу соҳада амалий ва назарий изланишлар давом этмоқда. М.ю.ни илмий ўрганиш Ер пусти эво-люциясини аниқлаш ва қазилма бойликларнинг пайдо бўлиши жараёнини билиш, уларни қидириб топишда аҳамияти катта. М.ю. уни кашф қилган хорватиялик сейсмолог А. Мохоровичич (1857—1936) номи б-н аталган. Яна қ. Ер.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.