Muslim
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 859–860-b. — ziyouz.com
Muslim MUSLIM, musulmon (arab. — uzini Alloxga bağişlagan) — islom diniga e'tiqod qilgan şaxs. M.ning köplik şakli (muslimun)ni buzib talaffuz qilinişi tufayli Eronda «musalmon», Örta Osiyoda «musulmon», Rossiyada «basurman» atamalari kelib çiqqan.
MUSLIM ibn HAJJOJ, imom Muslim (817 yoki 821—Nişopur — 875) — muhaddis, imom. Imom Buxoriydan keyingi hadis ilmining bilimdoni. Fiqxdan ham yaxşi xabardor bölgan. Yoşligida köp mamlakatlarga safar qilgan, jumladan, Hijoz, Misr, Suriya, Irokda bölgan. Ulamolarning qayd etişlariça, u 300 mingdan ziyod hadisni örganib çiqib, ulardan 12 mingtasini işonçli (sahih) deb topgan va özining «as-Sahih» («Sahihi Muslim») asariga kiritgan. Töplam musannaf şaklida tuzilgan.
Mazmunan uni «Sahihi Buxoriy»ning özginasi deyiş mumkin, lekin u boşka manbalarga asoslanib yozilgan. M. ibn H. isnodga alohida axdmiyat bergan. Kitob 52 bölimdan iborat, bölimlarning har birida öziga tegişli hadislar töplangan (mas, dinning 5 arkoni töğrisidagi, nikohga doyr, meros kridalariga bağişlangan, qurbonlikka oid, payğambarlar va sahobalar töğrisidagi, oxirat haqidagi, axloqqa oid va tibbiy mazmundagi hadislar). Tarixiy va biografik mazmundagi hadislar bu kitobning boy manba si-fatidagi qiymatini oşiradi. «As-Sahih» kitobi şariat böyiça qöllanma vazifasini ötaşi lozimligi nazarda tutilgan. Bu asar axli sunna nazdida 6 ta maşhur sahih kitobning ikkinçisidir.
M. ibn H. bundan taşqari fikdga oid asarlar va muhaddislarga bağişlangan biografik töplamlar yaratgan, lekin yozganlari saqlanib qolmagan, bizgaça birgina «as-Sahih» asari yetib kelgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУСЛИМ, мусулмон (араб. — узини Аллохга бағишлаган) — ислом динига эътиқод қилган шахс. М.нинг кўплик шакли (муслимун)ни бузиб талаффуз қилиниши туфайли Эронда «мусалмон», Ўрта Осиёда «мусулмон», Россияда «басурман» атамалари келиб чиққан.
МУСЛИМ ибн ҲАЖЖОЖ, имом Муслим (817 ёки 821—Нишопур — 875) — муҳаддис, имом. Имом Бухорийдан кейинги ҳадис илмининг билимдони. Фиқхдан ҳам яхши хабардор бўлган. Ёшлигида кўп мамлакатларга сафар қилган, жумладан, Ҳижоз, Миср, Сурия, Ирокда бўлган. Уламоларнинг қайд этишларича, у 300 мингдан зиёд ҳадисни ўрганиб чиқиб, улардан 12 мингтасини ишончли (саҳиҳ) деб топган ва ўзининг «ас-Саҳиҳ» («Саҳиҳи Муслим») асарига киритган. Тўплам мусаннаф шаклида тузилган.
Мазмунан уни «Саҳиҳи Бухорий»нинг ўзгинаси дейиш мумкин, лекин у бошка манбаларга асосланиб ёзилган. М. ибн Ҳ. иснодга алоҳида ахдмият берган. Китоб 52 бўлимдан иборат, бўлимларнинг ҳар бирида ўзига тегишли ҳадислар тўпланган (мас, диннинг 5 аркони тўғрисидаги, никоҳга дойр, мерос кридаларига бағишланган, қурбонликка оид, пайғамбарлар ва саҳобалар тўғрисидаги, охират ҳақидаги, ахлоққа оид ва тиббий мазмундаги ҳадислар). Тарихий ва биографик мазмундаги ҳадислар бу китобнинг бой манба си-фатидаги қийматини оширади. «Ас-Саҳиҳ» китоби шариат бўйича қўлланма вазифасини ўташи лозимлиги назарда тутилган. Бу асар ахли сунна наздида 6 та машҳур саҳиҳ китобнинг иккинчисидир.
М. ибн Ҳ. бундан ташқари фикдга оид асарлар ва муҳаддисларга бағишланган биографик тўпламлар яратган, лекин ёзганлари сақланиб қолмаган, бизгача биргина «ас-Саҳиҳ» асари етиб келган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.