Imom Muslim
SaqlaşBoşqa nomlari: Muslim ibn Hajjoj
Öqiş: 2 daqiqa
Imom Muslim, Muslim ibn Hajjoj (tuğilgan yili taxminan 817 yoki 821 — 875, Nişopur) — IX asrda yaşagan muhaddis, islom huquqşunosi, sunniylar orasida eng nufuzli hadislar töplamlaridan biri — «Sahihi Muslim»ning muallifi. Inglizça Vikipediyaga köra, uning töliq ismi Abul Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim ibn Vard al-Quşayriy an-Naysaburiy. ÖzME uni Imom Buxoriydan keyingi eng yirik hadis bilimdoni sifatida ta'riflaydi.12
Hayoti
13Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, Muslim ibn Hajjoj Xurosonning Nişopur şahrida tuğilgan; tuğilgan yili manbalarda hijriy 202, 204 yoki 206-yil (milodiy 817–822) deb turliça körsatiladi. «Al-Quşayriy» nisbasi uning arab Banu Quşayr qabilasiga mansubligini bildiradi, biroq ayrim manbalarda u bu qabila bilan boşqa yöl orqali boğlangan bölişi mumkinligi ham aytiladi. Hadis ilmini yoşligida otasidan, söngra Nişopur, Buxoro va Samarqand ulamolaridan örgangan.
ÖzME'ga köra, u yoşligida köp yurtlarni kezib, Hijoz, Misr, Suriya va Iroqda bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, Muslim savdo bilan şuğullangan va bu unga butun umrini hadis töplaşga bağişlaş imkonini bergan; u 14 yoşida haj qilgan. Ustozlari orasida Imom Buxoriy, Ahmad ibn Hanbal, Is'hoq ibn Rohavayh va boşqa muhaddislar bölgan. Uning şogirdlari qatorida Imom Termiziy, Ibn Xuzayma va Ibn Abu Hotim ar-Roziy bor. Talabalikni tugatgaç, u Nişopurga qaytib, umrining oxirigaça şu yerda hadisdan dars bergan, bir neça bor Bağdodga ham borgan. Inglizça Vikipediyaga köra, olim hijriy 261-yil rajab oyining 25-kunida (milodiy 875-yil may) vafot etgan va Nişopur yonidagi Nasrobodda dafn qilingan.
«Sahihi Muslim»
13ÖzME'ga köra, Muslim 300 mingdan ortiq hadisni örganib çiqib, ulardan işonçli (sahih) deb topgan 12 mingtasini «as-Sahih» asariga kiritgan. Töplam musannaf şaklida, ya'ni mavzular böyiça tuzilgan va 52 bölimdan iborat: unda iymon va islom ruknlari, nikoh, meros, qurbonlik, payğambarlar va sahobalar, oxirat, axloq va tibbiyotga oid hadislar jamlangan. Muallif hadis sanadi — rivoyat zanjiriga alohida e'tibor bergan. Kitob şariat masalalarida qöllanma bölişi möljallangan, undagi tarixiy va biografik hadislar esa uni qimmatli tarixiy manbaga aylantiradi.
Inglizça Vikipediyaga köra, «Sahihi Muslim» sunniylikdagi oltita asosiy hadis töplamidan biri bölib, Sahihi Buhoriy bilan birga eng işonçli ikki kitob — «Sahihayn» deb ataladi. Takroriy rivoyatlarni hisobga oliş-olmaslikka qarab, undagi hadislar soni uç mingdan ön ikki minggaça deb körsatiladi; ikki töplamdagi 2326 ta rivoyat bir xil. ÖzME'ga köra, ahli sunna nazdida bu asar oltita mötabar töplam orasida ikkinçi örinda turadi.
Boşqa asarlari
13Rusça Vikipediyaga köra, Imom Muslim yigirmaga yaqin asar yozgan, ularning köpi hadis ilmi va roviylarga bağişlangan. ÖzME'ga köra, u fiqh masalalari va muhaddislar tarjimai holiga oid töplamlar ham tuzgan, biroq bu asarlarning aksariyati bizgaça yetib kelmagan; asosiy merosi sifatida «as-Sahih» saqlanib qolgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Imom Muslim // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2982 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAImom Muslim. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2982
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2982
Zamondoşlari
Manbalar
3 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Муслим ибн аль-Хаджжаджru.wikipedia.org
- 2Inglizça Vikipediya: Muslim ibn al-Hajjajen.wikipedia.org
- 3ÖzME, 6-jild, 859–860-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 859–860-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.