Nyutonning mexanika qonunlari

Nyutonning mexanika qonunlari — klassik mexanika asosini taşkil qiladigan uçta qonun. I. Nyuton tomonidan ta'riflangan (1687). Birinçi qonun — har qanday jismga taşqi kuç ta'sir qilmagunça u özining tinç holatini yoki töğri çiziqli tekis harakatini saklaydi (q. Inersiya qonuni). Ikkinçi qonun — harakat miqdori (jism massasi b-n tezlanişi köpaytmasi) ning özgarişi jismga ta'sir qiluvçi kuçga proporsional, yönalişi esa ta'sir etadi. Uçinçi qonun — ikki jismning özaro ta'sir kuçi bir-biriga teng, yönalişi esa qarama-qarşi böladi (q. Ta'sir va aks ta'sir qonuni). N.m.q. G.Galiley, X.Gyuygens, R./ukhamda I.Nyutonning özi ötkazgan köplab kuzatişlar, tajribalar va nazariy tadqiqotlar natijasida paydo bölgan. N.m. q. elementar zarralar va tezligi yoruğlik tezligiga yaqin moddalar uçun örinli emas.