Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ommaviy qirğin qurollari

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 168-b. — ziyouz.com

    Ommaviy qirğin qurollari — duşmanning jonli kuçlariga, qurol-aslahalariga, inşootlariga yalpi (ommaviy) talafot yetkaziş uçun möljallangan jangovar vositalar, qirğin qurollari. Jangovarlik (talafot yetkaziş, qirgin qiliş) xususiyatlariga köra, boşqa barça jangovar vositalar, qurollardan samaraliroq hisoblanadi. O. q. q. jumlasiga bakteriologik (biologik), kimyoviy va yadroviy qurollar kiradi. Bu qurollar içida eng katta ziyon va talafot keltiruvçisi, yalpi qiradigani, aso-rat qoldiradigani, eng dahşatlisi yadro qurolidir. O. q. q.ni işlatiş şaroiti, hududi, miqyosi deyarli çeklan-magan. Hozirça O. q. q.ning eng katta zaxirasi ikki yirik davlat — AQŞ va Rossiya Federatsiyasida jamlangan. Pokiston, Eron, Hindiston, Şim. Koreya, Iroq va b. ba'zi davlatlar O. q. q.ni işlab çikariş va zaxira hosil qiliş xarakatida. O. q. q.dan mudofaa qiliş çoratadbirlari, umumiy va şaxsiy himoya vositalari işlab çiqilgan. Ba'zi yirik mamlakatlar (AQŞ, Angliya, Germaniya, Rossiya Federatsiyasi va b.)da aholini O. q. q.dan himoya qiliş uçun yaxşilab jihozlangan bombapanalar mavjud, fuqaro mudofaasi tizimi taşkil qilingan va vaqt-vaqti b-n maşğulotlar ötkazib turiladi (q. Bakteriologii qurol, Kimyoviy qurollar, Yadro quroli).

    Q.: Kimyoviy qurollar, Yadro quroli

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ОММАВИЙ ҚИРҒИН ҚУРОЛЛАРИ — душманнинг жонли кучларига, қурол-аслаҳаларига, иншоотларига ялпи (оммавий) талафот етказиш учун мўлжалланган жанговар воситалар, қирғин қуроллари. Жанговарлик (талафот етказиш, қиргин қилиш) хусусиятларига кўра, бошқа барча жанговар воситалар, қуроллардан самаралироқ ҳисобланади. О. қ. қ. жумласига бактериологик (биологик), кимёвий ва ядровий қуроллар киради. Бу қуроллар ичида энг катта зиён ва талафот келтирувчиси, ялпи қирадигани, асо-рат қолдирадигани, энг даҳшатлиси ядро қуролидир. О. қ. қ.ни ишлатиш шароити, ҳудуди, миқёси деярли чеклан-маган. Ҳозирча О. қ. қ.нинг энг катта захираси икки йирик давлат — АҚШ ва Россия Федерациясида жамланган. Покистон, Эрон, Ҳиндистон, Шим. Корея, Ироқ ва б. баъзи давлатлар О. қ. қ.ни ишлаб чикариш ва захира ҳосил қилиш харакатида. О. қ. қ.дан мудофаа қилиш чоратадбирлари, умумий ва шахсий ҳимоя воситалари ишлаб чиқилган. Баъзи йирик мамлакатлар (АҚШ, Англия, Германия, Россия Федерацияси ва б.)да аҳолини О. қ. қ.дан ҳимоя қилиш учун яхшилаб жиҳозланган бомбапаналар мавжуд, фуқаро мудофааси тизими ташкил қилинган ва вақт-вақти б-н машғулотлар ўтказиб турилади (қ. Бактериологии қурол, Кимёвий қуроллар, Ядро қуроли).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.