Radiometr
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 30-b. — ziyouz.com
Radiometr (radio... va ... metr) — 1) elektromagnit nurlaniş energiyasini ölçaş uçun möljallangan asbob. Işi nurlanişning issiklik ta'siriga asoslanadi. Quyoş radiatsiyasi, infraqizil nurlaniş va b. nurlanişlarni tadqiq qilişda qöllaniladi (yana q. Aktinometr, Pirgeliometr); 2) rad ioastronomiyada — radiotölqinlar diapazonida (tölqin uzunligi 0,1 mm dan 1000 m gaça) astronomik obyektlarning nurlanişini tadqiq qiliş uçun möljallangan radiotexnik qurilma. Radioteleskoplarning qabul qiluvçi qurilmasi sifatida, şuningdek, Yer sirtining issiklik xaritalarini tuzişda qöllaniladi; 3) radioaktiv manbalarning faolligi (vaqt birligi mobaynida radioaktiv yemiriliş aktlari soni) ni ölçaş uçun möljallangan asbob; 4) akustikada — tovuş nurlanişlari bosimi (tovuşning radiatsion bosimi) ni, kengroq ma'noda — tovuş maydonining ba'zi muhim körsatkiçlari (tovuş energiyasi ziçligi, tovuş intensivligi va b.)ni ölçaş uçun möljallangan asbob.
Q.: Aktinometr, Pirgeliometr
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАДИОМЕТР (радио... ва ... метр) — 1) электромагнит нурланиш энергиясини ўлчаш учун мўлжалланган асбоб. Иши нурланишнинг иссиклик таъсирига асосланади. Қуёш радиацияси, инфрақизил нурланиш ва б. нурланишларни тадқиқ қилишда қўлланилади (яна қ. Актинометр, Пиргелиометр); 2) рад иоастрономияда — радиотўлқинлар диапазонида (тўлқин узунлиги 0,1 мм дан 1000 м гача) астрономик объектларнинг нурланишини тадқиқ қилиш учун мўлжалланган радиотехник қурилма. Радиотелескопларнинг қабул қилувчи қурилмаси сифатида, шунингдек, Ер сиртининг иссиклик хариталарини тузишда қўлланилади; 3) радиоактив манбаларнинг фаоллиги (вақт бирлиги мобайнида радиоактив емирилиш актлари сони) ни ўлчаш учун мўлжалланган асбоб; 4) акустикада — товуш нурланишлари босими (товушнинг радиацион босими) ни, кенгроқ маънода — товуш майдонининг баъзи муҳим кўрсаткичлари (товуш энергияси зичлиги, товуш интенсивлиги ва б.)ни ўлчаш учун мўлжалланган асбоб.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.