Rasadxona

Rasadxona RASADXONA, observatoriya — astronomik, geofizik, meteorologik va b. tadqiqotlar uçun maxsus jihozlangan ilmiy muassasa va şu muassasa joylaşgan bino. Dastlab, obyektlarni kuzatiş b-n şuğullanadigan joy sifatida paydo bölgan, keyin i.t. muassasasiga aylangan. Örta asrlarda Şarqda köplab R.lar kurilgan (q. Uluğbek rasadxonasi). Keyinçalik (16-a. örtalaridan) Yevropada R.lar optik, radiofizik va b. asboblar b-n ta'minlana boşladi. Özbekistonda optik asboblar b-n jihozlangan R. birinçi marta 1973 y.da Toşkentda Turkiston harbiy okrugi Harbiy topografiya bölimi tizimida astronomiya va fizika R.si sifatida taşkil qilindi. Unda i.t. işlari (vaqtni ölçaş, quyoş faolligi, quyoş va oy tutilişi, meteorologik, seysmik kuzatişlar va b. işlar) olib boriladi (q. Astronomiya instituti). R.larda astronomik, magnit, gidrometeorologik, seysmik va b. kuzatiş hamda tadqiqotlar olib boriladi. Astronomik R.lardan taşqari, aerologik R., dengiz R.si, geofizik R., kosmik R., magnit R., meteorologik R.lar mavjud.