Ratsionalizatorlik
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 83-b. — ziyouz.com
Ratsionalizatorlik — texnika vositalari, i.ç. texnologiyasi, maşina detallari, tayyor mahsulot va b.ni takomillaştirişga doir yangi texnik yeçimlar hamda takliflarni işlab çiqiş b-n şutullaniş. R.ning ixtiroçilikdan farqi (q. Ixtiro) şundaki, u muayyan işlab çiqariş, korxona b-n, biron-bir texnologiya, maşina va qurilmaga yangilik kiritiş b-n boğliq böladi, R. aniq bir maşina, texnologik jarayon, detal va b.ni takomillaştirişga, iş unumdorligini oşirişga, işlab çiqariladigan mahsulot sifatini yaxşilaşga qaratiladi. Mac, paxta teriş maşinasining asosiy paxta teriş organi — şpindelini takomillaştirişga doir taklif R. taklifi hisoblanadi. R. taklifi beriş şartlari, uni muhofaza qiliş tartibi Özbekiston Respublikasi Oliy Kengaşi tomonidan 1994 y. qabul qilingan qonunda belgilab qöyilgan. R. uçun guvohnoma beriş işlari Özbekiston Respublikasi patent idorasi tomonidan amalga oşiriladi (q. Ixtiroçilik huquqi).
Q.: Ixtiro, Ixtiroçilik huquqi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАЦИОНАЛИЗАТОРЛИК — техника воситалари, и.ч. технологияси, машина деталлари, тайёр маҳсулот ва б.ни такомиллаштиришга доир янги техник ечимлар ҳамда таклифларни ишлаб чиқиш б-н шутулланиш. Р.нинг ихтирочиликдан фарқи (қ. Ихтиро) шундаки, у муайян ишлаб чиқариш, корхона б-н, бирон-бир технология, машина ва қурилмага янгилик киритиш б-н боғлиқ бўлади, Р. аниқ бир машина, технологик жараён, деталь ва б.ни такомиллаштиришга, иш унумдорлигини оширишга, ишлаб чиқариладиган маҳсулот сифатини яхшилашга қаратилади. Mac, пахта териш машинасининг асосий пахта териш органи — шпинделини такомиллаштиришга доир таклиф Р. таклифи ҳисобланади. Р. таклифи бериш шартлари, уни муҳофаза қилиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши томонидан 1994 й. қабул қилинган қонунда белгилаб қўйилган. Р. учун гувоҳнома бериш ишлари Ўзбекистон Республикаси патент идораси томонидан амалга оширилади (қ. Ихтирочилик ҳуқуқи).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.