Şina
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 154–155-b. — ziyouz.com
Şina (nem.) (texnikada) — avtomobil, traktor va boşqalar maşinalarning ğidsiragi gardişiga kiygiziladigan rezina yoki rezinatöqimali pnevmatik qobiq; ğildirakning yöl bilan tişlaşişini ta'minlaydi, notekis yöllardagi turtki va zarbalarni yumşatadi. Kamerasiz va kamerali xillari böladi. Kamerali Ş., asosan, kamera, pokrişka va bort lentasidan iborat. Pokrişka karkas, protektor, yostiqsimon qatlam (breker), yon devorlar va bortlardan taşkil topadi. Karkas pokrişka uçun asos vazifasini bajaradi va kord qatlamlaridan yasaladi. Pokrişka kameraga nasos yordamida yuborilgan havo bosimiga qarşilik körsatadi va uni şikastlanişdan saqlab turadi. Kamerasiz Ş.da havoning içki bosimi ta'sirida pokrişka bortlari ğildirak gardişi çetlariga ziç tegib turadi, bu esa zarur germetiklikni (qavoning sizib çiqmasligini) ta'minlaydi.
Ş. maşinaning tormoz yöli uzunligiga, yonilği sarfiga va boşqalar omillarga sezilarli ta'sir körsatadi. Vazifasiga qarab, Ş.lar yengil avtomobillar va yuk avtomobillariga, q.x. maşinalari (traktorlar, paxta teriş maşinalari va boşqalar) ga, yöl quriliş maşinalariga, mototsikllar va velosipedlarga möljallangan xillarga bölinadi. Aviatsiya, bir relsli (monorelsli) transport va boşqalar uçun möljallanganlari maxsus Ş.lar hisoblanadi.
Ş. köp qatlamli rezinatöqimaçilik mahsuloti bölib, asosan, kauçuk,
2. Şinalardagi rezina, kimyoviy tolalar va armatura materiallari (kordlar)dan avtomatpotok liniyalarida tayyorlanadi (yana q. Kauçuk, Rezina).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШИНА (нем.) (техникада) — автомобиль, трактор ва бошқалар машиналарнинг ғидцираги гардишига кийгизиладиган резина ёки резинатўқимали пневматик қобиқ; ғилдиракнинг йўл билан тишлашишини таъминлайди, нотекис йўллардаги туртки ва зарбаларни юмшатади. Камерасиз ва камерали хиллари бўлади. Камерали Ш., асосан, камера, покришка ва борт лентасидан иборат. Покришка каркас, протектор, ёстиқсимон қатлам (брекер), ён деворлар ва бортлардан ташкил топади. Каркас покришка учун асос вазифасини бажаради ва корд қатламларидан ясалади. Покришка камерага насос ёрдамида юборилган ҳаво босимига қаршилик кўрсатади ва уни шикастланишдан сақлаб туради. Камерасиз Ш.да ҳавонинг ички босими таъсирида покришка бортлари ғилдирак гардиши четларига зич тегиб туради, бу эса зарур герметикликни (қавонинг сизиб чиқмаслигини) таъминлайди.
Ш. машинанинг тормоз йўли узунлигига, ёнилғи сарфига ва бошқалар омилларга сезиларли таъсир кўрсатади. Вазифасига қараб, Ш.лар енгил автомобиллар ва юк автомобилларига, қ.х. машиналари (тракторлар, пахта териш машиналари ва бошқалар) га, йўл қурилиш машиналарига, мотоцикллар ва велосипедларга мўлжалланган хилларга бўлинади. Авиация, бир рельсли (монорельсли) транспорт ва бошқалар учун мўлжалланганлари махсус Ш.лар ҳисобланади.
Ш. кўп қатламли резинатўқимачилик маҳсулоти бўлиб, асосан, каучук,
2. Шиналардаги резина, кимёвий толалар ва арматура материаллари (кордлар)дан автоматпоток линияларида тайёрланади (яна қ. Каучук, Резина).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.