Sirroz
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 26–27-b. — ziyouz.com
Sirroz (yun. Yggpoz — sarğiş, malla rang) — parenximatoz a'zolar (jigar, öpka, buyrak va b.) biriktiruvçi töqimalarining zör berib ösişi oqibatida çandiqlanib bujmayişi va şaklining özgarişi. Jigar sirrozi köproq uçraydi. Aslida S. nomi ham kasallangan jigarning sarğiş tusga kirişidan olingan. Buyrak (nefrotsirroz), öpka (pnevmotsirroz) va b. a'zolar ham S. b-n kasallanadi. S. yuqumli kasalliklar, intoksikatsiya, moddalar almaşinuvining buzilişi, turli xil yalliğlaniş oqibatida kelib çiqadi. S. bölgan a'zoda distrofik özgarişlar (q. Distrofiya) va nekroz (töqimaning ölişi) paydo böladi. Parenxima ölgan joyda biriktiruvçi töqima ösib, çandiqlanadi, betartib regeneratsiya öçoklari hosil böladi. A'zo, odatda kiçrayib (kattalaşuvi ham mumkin), qattiqlaşadi va yuzasi ğadir-budur bölib qoladi (yana q. Skleroz).
Q.: Distrofiya, Skleroz
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЦИРРОЗ (юн. Йггпоз — сарғиш, малла ранг) — паренхиматоз аъзолар (жигар, ўпка, буйрак ва б.) бириктирувчи тўқималарининг зўр бериб ўсиши оқибатида чандиқланиб бужмайиши ва шаклининг ўзгариши. Жигар циррози кўпроқ учрайди. Аслида Ц. номи ҳам касалланган жигарнинг сарғиш тусга киришидан олинган. Буйрак (нефроцирроз), ўпка (пневмоцирроз) ва б. аъзолар ҳам Ц. б-н касалланади. Ц. юқумли касалликлар, интоксикация, моддалар алмашинувининг бузилиши, турли хил яллиғланиш оқибатида келиб чиқади. Ц. бўлган аъзода дистрофик ўзгаришлар (қ. Дистрофия) ва некроз (тўқиманинг ўлиши) пайдо бўлади. Паренхима ўлган жойда бириктирувчи тўқима ўсиб, чандиқланади, бетартиб регенерация ўчоклари ҳосил бўлади. Аъзо, одатда кичрайиб (катталашуви ҳам мумкин), қаттиқлашади ва юзаси ғадир-будур бўлиб қолади (яна қ. Склероз).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.